Συνέντευξη με την Σοφία Αγγελικοπούλου

Έχετε κάνει τρομερές σπουδές στη Σχολή καλών τεχνών , στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου και στη Δραματική Σχολή Αγίας Βαρβάρας -Ιάκωβος Καμπανέλλης.

Φέτος παίζετε για δεύτερη χρονιά στο εμβληματικό και δυστυχώς πάντα επίκαιρο έργο του Ίψεν
«Βρικόλακες». Αν και το έργο γράφτηκε το 1881 είναι διαχρονικό και αφορά βέβαια τις ασθένειες, σωματικές , ψυχικές, τα τραύματα, κάθε είδους παθήσεις που κληροδοτούνται από γενιά σε γενιά. Παράλληλα βλέπουμε πόσο χειριστικοί μπορούν να είναι οι γονείς απέναντι στα παιδιά τους και μοιραία τρομερά κακοποιητικοί.

- Πως έχετε προσεγγίσει το ρόλο της Ρεγγίνας; Η Ρεγγίνα φαίνεται μια αγνή κοπέλα, αλλά και αυτή φέρνει μαζί της ύστερες σκέψεις και είναι και αυτή βεβαρημένη από ένα ένοχο παρελθόν, χωρίς να φταίει γι’ αυτό.

Για μένα η προσέγγιση ενός ρόλου δεν είναι ατομική δουλειά, αλλά μια βαθιά συλλογική εμπειρία. Οι συνεχείς συζητήσεις με την ομάδα, με βοήθησαν να ανακαλύψω διαφορετικές πλευρές της και να εμβαθύνω στις σχέσεις της με τους υπόλοιπους ρόλους. Η καθοδήγηση της κας Παπαστάθη μου έδωσε κατεύθυνση και ασφάλεια ώστε να χτίσω τον χαρακτήρα με ουσία
και συνέπεια.

Η Ρεγγίνα είναι ένα πλάσμα που ονειρεύεται. Ιδιαίτερα για την εποχή εκείνη, όπου η μοίρα της γυναίκας ήταν να υποτάσσεται στον άντρα -είτε αυτός ήταν ο πατέρας είτε ο σύζυγος- εκείνη τολμά να φαντάζεται ένα διαφορετικό μέλλον. Ένα μέλλον όπου θα έχει η ίδια την επιλογή των πράξεων της και δεν θα αποφασίζουν άλλοι για την ζωή της. Αυτό είναι που με γοήτευσε σ’ εκείνη. Παρά τις δυσκολίες και τα στερεότυπα της εποχής, επιδιώκει ένα καλύτερο αύριο, με όποιο κόστος.

- Πόσο χειριστική μπορεί να γίνει; Μέχρι που μπορεί να φτάσει;

Δε θα χαρακτήριζα τη Ρεγγίνα χειριστική.
Θα έλεγα πως προσπαθεί να επιβιώσει μέσα σ’ ένα περιβάλλον που δεν της αφήνει πολλά περιθώρια -κυρίως λόγω της δυναμικής και
του ανήσυχου χαρακτήρα της. Αν κάποια άλλη βρισκόταν στη θέση της, ίσως να είχε επιλέξει μια πιο συντηρητική στάση. Εκείνη, όμως, αν φτάνει στα άκρα -αποφασίζοντας να φύγει απ’ το σπίτι- το κάνει από μια βαθιά ανάγκη για ελευθερία και όχι από κακία.

- Έχει παγιδευτεί στα δίχτυα του καθωσπρεπισμού. Στο τέλος νιώθετε ότι απελευθερώνεται;

Όπως λέει και η ίδια: «Μια φτωχή κοπέλα πρέπει να σκεφτεί το μέλλον της αλλιώς θα βρεθεί στο δρόμο». Η κινητήριος δύναμή της είναι η βαθιά ανάγκη να ζήσει ελεύθερη -να έχει η ίδια την επιλογή της ζωής που θα κάνει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα κάνει λάθη.

Γι’ αυτό, και στο τέλος, αφήνει πίσω της μια ολόκληρη κοινωνία με τον συντηρητισμό και
τον καθωσπρεπισμό της. Παίρνει την ευθύνη
της απόφασής της και λέει «θα τα καταφέρω». Και μέσα από αυτή την επιλογή,
ναι -απελευθερώνεται.

- Βλέπετε να έχουμε αποδεσμευτεί ως γυναίκες απ’ την πατριαρχική αυτή κοινωνία, που έχει λειτουργήσει καταλυτικά στο έργο του Ίψεν;

Δεν θα σας κρύψω ότι διχάζομαι. Σε σχέση με το πώς αντιμετωπιζόταν η γυναίκα τότε, έχουμε σίγουρα κάνει μεγάλα βήματα. Ωστόσο, επειδή αυτές οι αντιλήψεις είναι βαθιά ριζωμένες, ακόμη και σήμερα βλέπουμε -άλλοτε φανερά και άλλοτε πιο διακριτικά- συμπεριφορές που τις αναπαράγουν. Έχει αλλάξει η μορφή τους,
αλλά όχι ολοκληρωτικά η ουσία τους.
Ίσως είναι κι ένας απ’ τους λόγους, που
είναι τόσο διαχρονικό το έργου του Ίψεν.

- Τα πιο τραγικά πρόσωπα είναι οι «θύτες» ή τα «θύματα»;

Πολύ ωραία ερώτηση. Δεν νομίζω ότι μπορώ να ξεχωρίσω το ένα από το άλλο. Στο τέλος, όλοι λίγο-πολύ έχουν βρεθεί και στις δυο θέσεις – άλλοτε ως θύτες, άλλοτε ως θύματα.

- Νομίζετε ότι το έργο έχει αίσιο τέλος; Υπογραμμίζω ότι ο Πάστορας Μάντερς θα εξακολουθήσει να λέει τα θέσφατά του και τις δαιμονολογίες του, ενώ ο Ένγκστραντ θα ανοίξει ίσως την «επιχείρησή» του.

Το θέμα είναι που θέλουμε να επικεντρωθούμε. Για κανέναν από τους ήρωες δεν ξέρουμε που τους βρίσκει η επόμενη μέρα. Ο καθένας απ’ αυτούς είναι οι επιλογές του, και η συνείδηση που κουβαλάνε έχει τελικά σημασία. Για παράδειγμα, η Ρεγγίνα απελευθερώθηκε και πήρε τη ζωή στα χέρια της, ανεξάρτητα από το αν θα έχει καλή κατάληξη ή όχι.

Αίσιο τέλος με το «ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα» δεν υπάρχει στους «Βρικόλακες» του Ίψεν – αλλά υπάρχει η δύναμη των ανθρώπινων επιλογών και η αίσθηση της προσωπικής ελευθερίας.

- Η μόνη λύση για να απελευθερωθεί κάποιος από τους δαίμονες του, απ’ ότι τον κατατρέχει, είναι η καταστροφή κι ο θάνατος;

Όχι, δε θεωρώ ότι ισχύει πάντα κάτι τέτοιο – και, στην πραγματικότητα, δεν θέλω καν να το πιστέψω. Στο έργο του Ίψεν έχουμε να κάνουμε με βαθιά τραγικά πρόσωπα, πληγωμένα από την καταπίεση και τα στερεότυπα. Ίσως για εκείνους η σωτηρία να συνδέθηκε με καταστροφή και θάνατο.

Θέλω όμως να είμαι πιο ρομαντική: αν έχεις ελπίδα μέσα σου, η απελευθέρωση μπορεί να σε οδηγήσει στο φως χωρίς την καταστροφή.

- Μετά τους Βρικόλακες ή παράλληλα έχετε κι άλλα σχέδια επαγγελματικά;

Σας ευχαριστώ για το ενδιαφέρον! Κάτι υπάρχει στα σκαριά, αλλά ακόμα δεν μπορώ να το ανακοινώσω. Επειδή, όμως, είμαι ένας άνθρωπος, που αγαπά να ζει το «τώρα» - και το μέλλον συχνά με αγχώνει- η χαρά μου είναι μεγάλη που βρίσκομαι στο θέατρο Radar κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή
στις 19:00, με τους «Βρικόλακες».