Συνέντευξη θεατρικών ομάδων OFF OFF theater Athens Festival στο θέατρο Επί Κολωνώ Vol3

Απαντούν οι ομάδες: Ομάδα 14η | ΑΛΜΑ & Ομάδα 15η | Nimbus Drift

✍🏻 Γράφει: η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή

Εδώ και 16 χρόνια το θέατρο Επί Κολωνώ προσφέρει σε νέους δημιουργούς και θεατρικές ομάδες, που βρίσκονται στην αρχή ή σε μια κρίσιμη καμπή της καλλιτεχνικής τους πορείας ένα σημείο συνάντησης, για να αρθρώσουν το δικό τους προσωπικό λόγο και να πειραματιστούν.

Το φεστιβάλ λειτουργεί ως πεδίο δοκιμής, ανταλλαγής και παρουσίας.

Ένας τόπος όπου διαφορετικές φωνές, αισθητικές και αναζητήσεις συνυπάρχουν, συγκρούονται, συνομιλούν — και αφήνουν το αποτύπωμά τους, έστω και στιγμιαία.

Οι παραστάσεις που θα ξεχωρίσουν στο πλαίσιο του φεστιβάλ, θα συνεχίσουν την πορεία τους στο ΜΠΙΖΖΖ 2027…! σε συμπαραγωγή με το θέατρο Επί Κολωνώ, ως μια φυσική συνέχεια της πρώτης αυτής εμφάνισης.

Στις ερωτήσεις απάντησαν οι ακόλουθες ομάδες:

Ομάδα 14η | ΑΛΜΑ
Τρίτη 9 Ιουνίου στις 20:15 & Τετάρτη 10 Ιουνίου στις 22:00
«Συνθήκες Διαβίωσης»

Ομάδα 15η | Nimbus Drift
Τετάρτη 10 Ιουνίου στις 20:15 & Πέμπτη 11 Ιουνίου στις 22:00
«Στον Γιώργο»

Το Artistico.gr και εγώ θα θέλαμε να θέσουμε κάποιες ερωτήσεις σε όλες τις ομάδες για να εξιχνιάσουμε το βάθος της σκέψης τους και τα κίνητρα της δημιουργικότητάς τους.

- Πόσο η οικονομική κρίση, η αγωνία εύρεσης εργασίας αποτυπώνεται τόσο στο έργο σας, όσο και στη συμμετοχή σας στο φεστιβάλ και βέβαια στην ερμηνεία σας; Το θέατρο είναι δουλειά; Τί περιμένει κάποιος από αυτή τη δουλειά. Μας θέλουν να ζούμε για να δουλεύουμε, όμως στην τέχνη είναι κάπως διαφορετικά; Για ποιο λόγο «μετοικούν» οι άνθρωποι από τόπο σε τόπο; Τί αναζητούν; Να ξεφύγουν από τον πόλεμο; Να βρουν καλύτερη ζωή;

Ομάδα ΑΛΜΑ: Το αποτύπωμα είναι κάτι που δημιουργείται κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Είναι ένας συνδυασμός γενετικών παραγόντων, τυχαίας κίνησης του εμβρύου και ανάπτυξης στιβάδων του δέρματος. Το στοίχημα που έχουμε βάλει είναι το αποτύπωμα, σε όσα ρωτάτε, να έρχεται το ίδιο οργανικά, φυσικά και μοναδικά. Προτιμούμε, για την απάντηση, να χρησιμοποιήσουμε τον όρο «εργασία» στις επόμενες απαντήσεις μας. Το θέατρο είναι εργασία. Αποτελείται και απασχολεί εργάτες, ανθρώπους που δραστηριοποιούνται για την παραγωγή ενός προϊόντος.
Το τι περιμένει κάποιος από μια επιλογή του είναι πολύ προσωπικό για τον καθένα και του ευχόμαστε να το συναντήσει. Τον παροτρύνουμε επίσης να μη μένει μόνο στην αναμονή, αλλά να κατευθύνεται προς αυτό ακόμη και κάνοντας λάθη, χωρίς φόβο, με ειλικρίνεια προς τις ανάγκες του και τον εαυτό του. Χωρίς να ξέρουμε σε ποιους αναφέρεστε στην ερώτηση, η απάντηση θα ήταν φιλοσοφική, γενική, ειδική, τεράστια και ίσως μάταιη. Δεν μπορούμε να μαντέψουμε ποιοι είναι αυτοί που θέλουν από εμάς να δουλεύουμε. Σίγουρα θα τους λέγαμε πως προτιμούμε να χρησιμοποιούμε τη λέξη «εργαζόμαστε».
Η μόνη διαφορά που υπάρχει είναι πως κάνεις την εργασιακή σου δραστηριότητα επιδέξια· αυτό είναι τέχνη. Οι άνθρωποι μετοικούν από επιθυμία ή από ανάγκη: επιβίωση και προσωπική ανάπτυξη.
Ζούμε γιατί οι συνθήκες στο περιβάλλον μας το επιτρέπουν και προσαρμοζόμαστε με βάση αυτό, αλλιώς δεν θα υπήρχαμε. Όταν ζούμε και το περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί δεν μας επιτρέπει να αναπτυχθούμε ή να επιβιώσουμε, πάμε σε άλλο, το αλλάζουμε ή προσαρμοζόμαστε.

Ομάδα Nimbus Drift: Είναι αδύνατο να μην διαπερνά η οικονομική και κοινωνική συνθήκη τον τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε μέσα στο θέατρο. Ζούμε σε μια εποχή επισφάλειας, όπου η εργασία συχνά εξαντλεί τον άνθρωπο αντί να του επιτρέπει να ζήσει ουσιαστικά. Αυτό φυσικά επηρεάζει και την τέχνη: τον χρόνο που διαθέτουμε, τις δυνατότητες παραγωγής, ακόμη και την ψυχική αντοχή που απαιτείται για να συνεχίσει κάποι@ να δημιουργεί.

Την ίδια στιγμή, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι ζούμε σε έναν κόσμο όπου πόλεμοι συνεχίζονται και νέες βίαιες συγκρούσεις ξεσπούν διαρκώς, με πιο τραγικό παράδειγμα τη γενοκτονία που βρίσκεται σε εξέλιξη, αλλά και με πολλά άλλα ενεργά μέτωπα που καθορίζουν ζωές ανθρώπων καθημερινά. Αυτή η πραγματικότητα, ακόμη κι αν δεν τη μεταφέρουμε πάντα άμεσα στη σκηνή, διαπερνά αναπόφευκτα τον τρόπο που σκεφτόμαστε και δημιουργούμε.

Το θέατρο για εμάς δεν είναι απλώς «δουλειά». Είναι ένας τρόπος να υπάρχουμε, να επικοινωνούμε, να νοηματοδοτούμε την εμπειρία μας και να συναντιόμαστε με άλλους ανθρώπους. Και ίσως γι’ αυτό, ενώ ο κόσμος μάς ωθεί διαρκώς προς την παραγωγικότητα και την επιβίωση, η τέχνη επιμένει να υπενθυμίζει κάτι βαθιά ανθρώπινο: την ανάγκη για έκφραση, επαφή και συλλογικότητα.

Νομίζουμε πως για αυτόν ακριβώς τον λόγο οι άνθρωποι μετακινούνται συνεχώς, από τόπο σε τόπο, από συνθήκη σε συνθήκη, από ζωή σε ζωή. Άλλες φορές για να σωθούν, άλλες για να αναζητήσουν μια πιο αξιοπρεπή καθημερινότητα, άλλες επειδή ελπίζουν πως κάπου αλλού θα μπορέσουν να υπάρξουν πιο ελεύθερα. Στον πυρήνα όλων αυτών βρίσκεται πάντα η δίψα για ζωή.

- Το θέμα της ταυτότητας και της μνήμης πόσο καθοριστικό είναι στη ζωή μας; Πόσο μας κυβερνούν τα στερεότυπα που μας έχουν καρφωθεί παιδιόθεν; Το τραύμα μας ενώνει; Μας δυναμώνει ή μας καταστρέφει; Είναι σημαντική η ενδοσκόπηση, η εύρεση ενός κοινού τόπου; Ο Έρωτας, η Αγάπη, η Φιλία πόσο βοηθούν για να γίνει αυτή η μέθεξη, η επικοινωνία και τελικά η ανατροπή; Μέσα από την εμπλοκή σε αυτά πόσο διαμορφώνει, καθορίζει ο ένας τον άλλον; Η απώλεια από την άλλη είναι δοκιμασία ή τιμωρία; Η θυσία, τί ρόλο παίζει στη ζωή ενός ανθρώπου; Πού βρίσκεται σε αυτό ο ίδιος ο άνθρωπος; Η ανελευθερία, η έλλειψη σεβασμού τί θέση έχει στον «πολιτισμένο» 21ο αιώνα; Πόσο όλα κατακρημνίζονται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, κάτω από την επιβολή της εξουσίας;

Μπορεί κάποιος να τιμωρήσει αναδρομικά; Ό,τι επιχειρείται φερ’ ειπείν στο έργο της Αγκάθα Κρίστι «Δέκα μικροί νέγροι»; Τί νόημα θα είχε αυτό; Υπάρχει κάθαρση;

Ομάδα ΑΛΜΑ: Το θέμα δεν είναι η ταυτότητα και η μνήμη. Δεν είναι από μόνα τους καθοριστικά. Καθοριστικό είναι πώς τα ερμηνεύουμε, πώς τα χρησιμοποιούμε, αν τα αναγνωρίζουμε, αν μπορούμε να τα αποδεχθούμε και γενικά τι κάνουμε με αυτά. Αυτά, ναι, είναι καθοριστικά, αλλά όχι αμετάκλητα.
Αν κάτι στο κεφάλι σου σε κυβερνά και δεν είσαι εσύ, προτείνουμε να απευθυνθείς σε έναν ειδικό. Δεν είναι ταμπού. Πιστεύουμε σίγουρα πως θα βοηθήσει. Πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς για ένα γενικό τραύμα. Θα προσπαθήσουμε λέγοντας πως αναγνωρίζεις, αποδέχεσαι και επουλώνεις το τραύμα σου. Παρατηρείς πώς αυτό σε έχει επηρεάσει και τι μηχανισμούς έχεις αποκτήσει μέσα από το βίωμά σου, και αν αυτοί είναι ενεργοποιημένοι σε ένα παρόν στο οποίο δεν αντιστοιχούν. Τότε μπορείς να δεις με μεγαλύτερη διαύγεια το παρόν, επεκτείνονται τα εργαλεία με τα οποία επικοινωνείς και διαχειρίζεσαι όσα σου συμβαίνουν· εργαλεία όπως η ενσυναίσθηση, η κατανόηση, το πώς ακούς κάποιον χωρίς να σε μπλοκάρει ένας αυτόματος μηχανισμός σου. Μέσα από την ενδοσκόπηση ο κοινός τόπος δεν είναι πια απλώς ένας κοινός τόπος, αλλά μπορείς να αναγνωρίσεις τι χαρακτηριστικά έχει για σένα και ξεχωριστά για τον καθέναν που βρίσκεται σε αυτόν.
Από μόνες τους οι λέξεις και οι σχέσεις όχι. Αν φέρει ο καθένας όμως εργαλεία όπως αυτά που αναφέραμε, οι Φιλίες, οι Έρωτες και η Αγάπη επεκτείνονται επίσης. Αλλάζει η εμπειρία του καθενός προσωπικά μέσα σε αυτά, έχουν τεράστια απόλαυση και απολαβές για τον καθένα στο παρόν!
Αν πετύχεις έναν άνθρωπο που θα σου μοιράσει με όλη του την καρδιά μια καλημέρα, μια καλή κουβέντα, ακόμα και αν έχεις σκοτούρες και δεν το προσέξεις, σίγουρα δεν θα σε πλήγωσε, δεν θα σου έκανε κακό που θα θυμάσαι και θα αναρωτιέσαι για μέρες. Για μας το να μπορείς να πεις αυτή την καλημέρα είναι καθοριστικό. Η απώλεια δεν είναι δοκιμασία ή τιμωρία. Η απώλεια είναι ένα γεγονός. Η δοκιμασία και η τιμωρία είναι ερμηνείες.
Η θυσία γινόταν προς τους θεούς, τώρα γίνεται και προς τους ανθρώπους. Κάποιες φορές κρατά τον ορισμό της και άλλες φορές είναι η ερμηνεία αποφάσεων, καλώς ή δυστυχώς και κακώς.
Η ανελευθερία και η έλλειψη σεβασμού δεν θα έπρεπε να έχουν θέση σε κανέναν αιώνα. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες κατακρημνίζονται και υπό άλλες συνθήκες ανέρχονται· να επιλέγουμε και να οδεύουμε προς τις δεύτερες.
Ναι, μπορεί κάποιος να τιμωρήσει αναδρομικά και λέγεται εκδίκηση.
Δεν βρίσκουμε νόημα στην εκδίκηση, είναι πολύ εφήμερη για να είναι εποικοδομητική.

Ομάδα Nimbus Drift: Η ταυτότητα και η μνήμη μάς καθορίζουν βαθιά, είτε το αντιλαμβανόμαστε συνειδητά είτε όχι. Στην παράστασή μας «Στον Γιώργο» αυτή η αγωνιώδης αναζήτηση στο «ποι@ τελικά είμαι» αναδύεται μέσα από το παρελθόν που επιστρέφει. Η Λούλα, στα 85 της χρόνια, βουτά στις αναμνήσεις της και προσπαθεί να θυμηθεί ή κυρίως να επαναπροσδιορίσει ποια είναι μέσα από όσα έζησε και αγάπησε. Η Λούλα ως γυναίκα, ως συγγραφέας, ως άνθρωπος αναμετριέται με την παρουσία και την απουσία, τον έρωτα και τον θάνατο, τη ζωή και την τέχνη.

Μας ενδιαφέρει πολύ αυτή η συνύπαρξη του παρόντος με τη μνήμη και το πώς το παρελθόν μπορεί να ξαναζωντανεύει μέσα στο σώμα και τη φαντασία. Ίσως γι’ αυτό επιλέξαμε δύο νέ@ ηθοποι@ για τους ρόλους της Αναγνωστάκη και του Χειμωνά. Από τη μία, βλέπουμε μια γυναίκα που επιστρέφει σε όσα τη διαμόρφωσαν. Από την άλλη, ο Γιώργος εμφανίζεται όπως τον θυμάται εκείνη, μέσα από τη δική της μνήμη και επιθυμία, και όχι ως ρεαλιστική απεικόνιση ενός ηλικιακού σώματος.

Μέσα από αυτή την αναπαράσταση αναδύεται το τραύμα της απουσίας μέσα στην παρουσία: η αίσθηση ότι τ@ άλλ@ λείπει ακόμη κι όταν είναι εκεί ή επιμένει να είναι εκεί ακόμη κι όταν έχει χαθεί. Ένα τραύμα του σχετίζεσθαι, που δεν αφορά μόνο τη μνήμη αλλά τον ίδιο τον τρόπο που συναντάμε τον άλλον άνθρωπο.

Και το τραύμα είναι κάτι που αναπόφευκτα μας καθορίζει. Υπάρχει το ατομικό, αλλά και το συλλογικό τραύμα· τραύματα που κουβαλά ο κάθε άνθρωπος ξεχωριστά και τραύματα που διαπερνούν ολόκληρες κοινωνίες και εποχές. Το ζήτημα δεν είναι να τα αγνοούμε ή να προσποιούμαστε πως δεν υπάρχουν, αλλά να μπορούμε να τα κοιτάξουμε κατάματα και να τα επεξεργαστούμε. Όχι για να τα «ξεπεράσουμε», αλλά γιατί μόνο έτσι μπορούν να πάψουν να μας κατασπαράζουν σιωπηλά και ίσως τελικά να μπορέσουν να μετασχηματιστούν σε κάτι όμορφο. Όπως το στρείδι, που μέσα από την πληγή ενός ξένου σώματος γεννά το μαργαριτάρι.

Σκεφτόμαστε το ανθρώπινο σώμα σαν ένα δοχείο, μέσα από το οποίο ρέουν ο πόνος και η ευχαρίστηση. Συχνά, μάλιστα, σε διαρκή συνδιαλλαγή μεταξύ τους. Και ο έρωτας είναι ίσως το κατεξοχήν παράδειγμα ενός τέτοιου βιώματος. Στην παράστασή μας, ο έρωτας βρίσκεται στον πυρήνα. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ερωτική εξομολόγηση της Λούλας προς τον Γιώργο. Οι λέξεις, οι μορφές κι όλη της η ζωή δορυφόροι του. Η Λούλα επιστρέφει στον χαμένο της έρωτα όχι για να τον εξιδανικεύσει, αλλά για να ξανασυναντήσει μέσα του όλο το φάσμα της εμπειρίας: τον πόνο, τη μνήμη, την επιθυμία, τη ζωντανή ακόμη αγάπη. Γιατί η αγάπη δεν παύει να υπάρχει όταν ένα αγαπημένο μας πρόσωπο πεθαίνει. Ίσως τελικά αυτές οι σχέσεις, ο έρωτας, η αγάπη, η φιλία, να είναι το καύσιμο της ζωής. Όχι ως απάντηση σε όλα, αλλά ως κινητήρια δύναμη για την ίδια την ύπαρξη.

Η απώλεια, αυτή η πανανθρώπινη εμπειρία, συχνά βιώνεται ως δοκιμασία ή ακόμη και ως τιμωρία. Προσπαθούμε με αυτόν τρόπο να δικαιολογήσουμε την οδύνη που προκαλεί. Τελικά, όμως, προχωράμε. Αναπόφευκτα. Αλλάζουμε ριζικά τον τρόπο, με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στ@ εαυτ@ μας και στ@ άλλ@. Η θυσία, με τη σειρά της, δεν είναι μια αφηρημένη έννοια· ενυπάρχει στις σχέσεις, στις επιλογές, ακόμη και στη υπόρρητη προσπάθειά μας να συνυπάρξουμε.

Πού βρίσκεται όμως ο άνθρωπος μέσα σε όλα αυτά; Σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να διακηρύσσει την ελευθερία του, η ανελευθερία και η έλλειψη σεβασμού παραμένουν παρούσες, συχνά με πιο σύνθετες και αδιόρατες μορφές. Και κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, υπό την πίεση της εξουσίας, οι ισορροπίες καταρρέουν πιο εύκολα απ’ όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Βρισκόμαστε σε μια εποχή ιδιαίτερα εύθραυστη. Η κοινωνία μας μοιάζει να δοκιμάζεται έντονα, και ενώ πάντα είναι σημαντικό να αναρωτιόμαστε για την ελευθερία, σήμερα το ερώτημα αυτό αποκτά μια πιο επείγουσα, σχεδόν πιεστική διάσταση. Το ερώτημα της δικαιοσύνης δεν οδηγεί απαραίτητα σε κάθαρση, αλλά σε μια διαρκή αναμέτρηση με το όριο της ηθικής. Και ίσως εκεί να έγκειται ο ρόλος της τέχνης: να δίνει μορφή στο ανείπωτο που μας κατατρώει και τελικά να μας επιτρέπει να σταθούμε απέναντί του.

Συντελεστές Παραστάσεων

Ομάδα 14η

Τρίτη 9 Ιουνίου στις 20:15 & Τετάρτη 10 Ιουνίου στις 22:00

«Συνθήκες Διαβίωσης»

Θεατρική ομάδα: ΑΛΜΑ
Κείμενο: Χριστίνα Γκέγκα
Σκηνοθεσία: Χριστίνα Γκέγκα
Σκηνογραφία και ενδυματολογία: Χριστίνα Γκέγκα
Μουσική: Αλέξης Δημουλέας, Βίκυ Καπετανοπούλου
Φωτισμοί: Γιώργος Βλαχονικολός
Σχεδιασμός αφίσας: Gella Valavanis
Φωτογραφίες: Gella Valavanis
Βιντεογράφηση Τρέιλερ: Αλέξης Κουτσουμάνης
Μοντάζ Τρέιλερ: Βαγγέλης Δραζινάκης

Ερμηνεύουν: Σπυριδούλα Γκέκα, Βασίλης Κανάκης, Αλεξάνδρα Παππά

Διάρκεια: 60 λεπτά

Ομάδα 15η

Τετάρτη 10 Ιουνίου στις 20:15 & Πέμπτη 11 Ιουνίου στις 22:00

«Στον Γιώργο»

Θεατρική ομάδα: Nimbus Drift

Συγγραφέας: Εβίτα Μεϊμαρίδου

Σκηνοθεσία/Κίνηση: Ελένη Μεϊμαρίδου

Σκηνογραφία και ενδυματολογία/Σχεδιασμός αφίσας: Ζώης Α. Χιονίδης

Φωτισμοί: Μαίρη Νταλαμάγκα

Μουσική σύνθεση και επιμέλεια: Εβίτα Μεϊμαρίδου

Βοηθός σκηνοθέτη/Επιμέλεια φωνής: Γιούλη Καρναχωρίτη|