«Η γυναίκα της Ζάκυνθος-Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου»

"Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;"

Ο διάσημος αυτός στίχος ανήκει στον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό και προέρχεται από το έργο του «Ο Διάλογος». Ο Σολωμός συνδέει άμεσα την εθνική ελευθερία με την ελληνική γλώσσα. Θεωρεί πως η γλώσσα είναι το πνευματικό θεμέλιο του έθνους, εξίσου σημαντικό με τον αγώνα για την απελευθέρωση. Η αγάπη για την πατρίδα και την ελευθερία συμπορεύεται με την αγάπη για τη γλώσσα.

Ο Μάνος Καρατζογιάννης παρουσίασε την παράστασή του «Η γυναίκα της Ζάκυνθος - Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου» στο 37ο Φεστιβάλ των Οινιάδων στο Αρχαίο Θέατρο Οινιάδων στις 5 και 7 Ιουλίου και την επαναλαμβάνει στις 29 και 30 Αυγούστου 2026 στο Σχολείο της Αθήνας « Ειρήνη Παπά». Είναι μια παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε και η προπώληση για την Αθήνα έχει ήδη ξεκινήσει.

Είναι μια παράσταση αφιέρωμα στο μοναδικό αυτό ιστορικό γεγονός της Εξόδου του Μεσολογγίου ακριβώς πριν 200 χρόνια, τότε που ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε τον «Διάλογο», όπου τρία πρόσωπα, ο Ποιητής, ένας Φίλος του και ο Σοφολογιότατος συζητούν γύρω από το γλωσσικό ζήτημα, με φόντο τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Μεσολόγγι. Το Μεσολόγγι είναι η μοναδική πόλη του κόσμου που φέρει τον τίτλο της «Ιεράς Πόλης», χωρίς το προσωνύμιο αυτό να συνδέεται με θρησκευτικούς λόγους, καθώς η θυσία των Μεσολογγιτών συμβολίζει διαχρονικά τον αγώνα για ελευθερία.

Πολεμιστές και γυναίκες με αντρικά ρούχα έχοντας στην αγκαλιά τους τα ναρκωμένα με όπιο παιδιά τους αποφασίζουν να επιχειρήσουν την ηρωική έξοδο στις 10 Απριλίου 1826, το Σάββατο του Λαζάρου, ξημερώματα της Κυριακής των Βαΐων. Το ξεχωριστό, στην παγκόσμια ιστορία, γεγονός αυτό συνιστά απαύγασμα του αγόγγυστου αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία.

Το σχέδιο της Εξόδου ήταν να χωριστούν σε τρία σώματα με αρχηγούς τους Νότη Μπότσαρη, Μακρή και Κίτσο Τζαβέλα. Το σχέδιο διέρρευσε σε Τουρκοαιγυπτίους με αποτέλεσμα να δεχθούν σφοδρά πυρά. Λίγοι κατάφεραν να σωθούν. Πολλοί γέροντες, γυναίκες και παιδιά επέλεξαν να ανατιναχτούν στον ανεμόμυλο ή στην πυριτιδαποθήκη για να μην πέσουν στα χέρια του εχθρού.

Η πράξη τους συγκλόνισε όλη την Ευρώπη. Όταν η τραγική είδηση έφτασε, ακουγόταν μία μόνο φράση: «Το Μεσολόγγι δεν υπάρχει πια!». Φράση που βροντοφώναζαν φοιτητές και εργάτες. Το μήνυμα του Μέτερνιχ στον σουλτάνο αποδεικνύει περίτρανα τη σημασία του γεγονότος: «Δεν θα μπορέσουμε στο μέλλον να σας βοηθήσουμε… Μεσολάβησε το Μεσολόγγι».

Η πόλη των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» νοηματοδότησε τον αγώνα για ελευθερία για όλους τους λαούς. Το requiem του Μεσολογγίου δεν υπήρξε παρά το θεμέλιο για την οικοδόμηση μιας Ελλάδας ανεξάρτητης και ελεύθερης. Η ιστορία του αποτελεί φάρο για όλους τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» αυτού του κόσμου. Αυτοί οι άνθρωποι κατάφεραν να νιώθουν και να είναι ελεύθεροι, ενώ πολιορκούνταν έξω από τα τείχη της πόλης.

Η παράσταση

Το Μεσολόγγι, το Λιμνοχώρι σώθηκε από το αλάτι.

Η «Γυναίκα της Ζάκυθος - Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου» πραγματεύεται έννοιες όπως: Θυσία, Γλώσσα, Ελευθερία, Αλληλεγγύη, ιδανικά δηλαδή εθνικά, άρα αληθή και ίσως οικουμενικά. Η δραματουργία της παράστασης, που επιμελήθηκε ο ίδιος ο σκηνοθέτης Μάνος Καρατζογιάννης, με βοηθό τη δραματολόγο Νεφέλη Βλαχοπαναγιώτη βασίστηκε στη «Γυναίκα της Ζάκυνθος», τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» και τον «Διάλογο», την άτυπη δηλαδή τριλογία του Διονυσίου Σολωμού.

Το σκηνικό του Γιάννη Αρβανίτη λόφοι από αλάτι. Σημειολογικά στοιχεία του Μεσολογγίου, ένα τσαρούχι και κάποιες φουστανέλες, που ενδύονται οι ηθοποιοί και ένα κουμπούρι . Ο Σολωμός (Γιάννης Τσορτέκης) σε ένα βράχο πιο πέρα, βλέπει από το νησί του το πολύπαθο Μεσολόγγι και γράφει. Ακολουθεί με το βλέμμα του, με όσα μαθαίνει, τον ηρωισμό αυτών των ανθρώπων και η ψυχή του σπαράζει.

Υπάρχουν ευκρινείς ιστορικές αναφορές, που διανθίζονται από ποιήματα, διαλόγους, τραγούδια και χορογραφία, που έχει επιμεληθεί η Μαρίζα Τσίγκα, καθώς και όλη την κινησιολογία των ηθοποιών.

Ο χορός αποτελείται από παλαιότερους και νεότερους ηθοποιούς, που δίνουν ζωή σε ερωτήματα και διατρέχουν διαχρονικά τη χώρα, στα ερείπια του Μεσολογγίου.

Ο Ελβετός φιλέλληνας Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ ήταν η ψυχή της δικαιοσύνης και εξέδιδε στο πολιορκημένο Μεσολόγγι την εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά» από το 1824. Μια από τις σπουδαιότερες εφημερίδες της Επανάστασης, ενώ έχασε τη ζωή του αυτός και η οικογένειά του κατά την Έξοδο.

Δεν θα μπορούσε να μην γίνει αναφορά στον Λόρδο Βύρωνα και την φιλελληνική του δράση.

Το 1826 του Αη Γιαννού ο ναύαρχος Ανδρέας Μιαούλης έσπασε τον τουρκοαιγυπτιακό αποκλεισμό και τροφοδότησε το πολιορκημένο Μεσολόγγι με κρίσιμα τρόφιμα και πολεμοφόδια.

Ο φωτισμός του Νίκου Σωτηρόπουλου είναι ατμοσφαιρικός και ανάλογος κάθε φορά με το περιστατικό. Ακούγονται κάθε τόσο αποσπάσματα καίρια από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους.

Ο Ιμπραήμ καίει την Κρήτη και την ορεινή Πελοπόννησο. Η διήγηση ελαφρώνει και με αστεία ανέκδοτα με υβριστικά σχόλια μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων για τη δέουσα αποφόρτιση του θεατή.

Οι Τούρκοι και οι Αιγύπτιοι του Ιμπραήμ (τουρκοαιγυπτιακός κλοιός) πολιόρκησαν στενά την πόλη, οδηγώντας τους κατοίκους σε ακραία πείνα, έχοντας αποκλείσει πια τον Μιαούλη και οποιαδήποτε άλλη τροφοδοσία. Οι Μεσολογγίτες αποκλειόταν να παραδώσουν τη χώρα τους. Οι πολιορκημένοι είχαν εξαντλήσει όλα τα τρόφιμα, τρώγοντας ζώα, γάτες, σκύλους, μουλάρια, γαϊδούρια , άγρια χόρτα, ακόμη και δερμάτινα αντικείμενα ή ποντίκια. Αναφέρθηκαν ακόμα και περιπτώσεις νεκροφαγίας. Από μαρτυρίες του Μάγερ, του Αρτεμίου Μίχου, Νίκου Μακρή, Νίκου Κασομούλη και άλλων αυτοπτών μαρτύρων της πολιορκίας του Μεσολογγίου αναφέρεται ότι «μερικές μανάδες βγάζανε από τους υγιείς νεκρούς το συκώτι τους, το καθαρίζανε, το πλένανε καλά, το πασαλείβανε με ξύδι και αλάτι, το μαγειρεύανε και το δίνανε κατόπιν τροφή στα παιδιά τους!»

Υπέροχοι στην ερμηνεία τους η Βίκυ Βολιώτη, ο Δημήτρης Γεωργιάδης, η Μαρία Ζορμπά, ο Μάνος Καρατζογιάννης και η Μαρίνα Μάλλιου, , που ερμήνευε και τον νεαρό μεσολογγίτη και ο Γιάννης Τσορτέκης, στο ρόλο του Σολωμού. Δεν αφηγήθηκαν στεγνά, έγιναν οι ήρωες, πόνεσαν και έζησαν επί σκηνής το δράμα των πολιορκημένων συμπαρασύροντας και τους θεατές σε μια γνήσια συγκίνηση. Εξάλλου τα ποιήματα , που απαγγέλλονταν ήταν τέτοια που τα άκουγε κανείς από τα χείλη των θεατών. Τα κοστούμια της Ζωής Χατζηαντωνίου πολύ λειτουργικά. Κυρίως λειτούργησαν για να δείξουν τη χρονική συνέχεια. Ενδύονται το ένδυμα, τη φουστανέλλα και μετά το αφήνουν στον λόφο αλατιού, είναι οι ίδιοι Έλληνες, υπάρχει συνέχεια και η μνήμη τα διατηρεί όλα αυτά ζωντανά. Το ίδιο προκύπτει μέσα από τη μουσική του Τηλέμαχου Μούσα.
Ήδη, από τα μέσα Φεβρουαρίου η κατάσταση στο Μεσολόγγι είχε αρχίσει να γίνεται τραγική. Δεν αρκούσαν πλέον για να τους ενθαρρύνουν οι ηρωισμοί και οι επιτυχημένες επιθετικές έξοδοι. Δεν είχαν πλέον κανένα μέσο για να συντηρηθούν.

Μοιραία εμφανίστηκαν ασθένειες. Ο Μάγιερ δήλωνε ότι θα πεθάνουν όλοι για το Μεσολόγγι.

Όταν αποφασίστηκε η έξοδος αποφάσισαν να σφάξουν ο ένας του άλλου τα παιδιά και τις γυναίκες., όμως ο Παπάς τους είπε ότι αν το κάνανε αυτό το άδικο θα έπεφτε στα κεφάλια τους. Έτσι στις 10 Απριλίου 1826, δύο ώρες μετά το σούρουπο οι πολιορκημένοι έκαναν ηρωική έξοδο από τα τείχη της πόλης. Το εγχείρημα διακρινόταν από υψηλότατο βαθμό επικινδυνότητας, λόγω του μεγάλου πλήθους των αμάχων ηλικιωμένων, αρρώστων, γυναικών και παιδιών, που οι οπλαρχηγοί όφειλαν να προστατεύσουν.

Η απόδοση είναι συγκινητική, παραστατική και κατά τη γνώμη μου και μόνη της αυτή η παράσταση αρκούσε για την θλιβερή αυτή επέτειο των 200 χρόνων, που όμως έδωσε την εκκίνηση για την ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης και ενέπνευσε κινήματα ανεξαρτησίας σε όλη τη Ευρώπη.

Ο Μάνος Καρατζογιάννης θεώρησε χρέος του να απομείνει φόρο τιμής σε αυτούς τους ήρωες, καθώς έλκει την καταγωγή του από το Μεσολόγγι και δεκατρείς πρόγονοί του έδωσαν τον αγώνα τους για την πόλη τους, εξ’ου και η τιμητική στήλη αφιερωμένη στην οικογένεια των Καρατζογιανναίων στον Κήπο των Ηρώων. Δημιούργησε μια παράσταση με ρυθμό και έχοντας επιλέξει εξαιρετικούς συνεργάτες απέδωσε την συνέχεια από το παρελθόν στο σήμερα. Δεν αντιμετώπισε το γεγονός σαν ένα μουσειακό είδος, μια αναφορά σε ιστορικό βιβλίο, αλλά προσπάθησε και πέτυχε να δώσει ένα βιωματικό ύφος.

Η μνήμη είναι σημαντική για την ιστορία ενός λαού και για την συνέχεια της ιστορίας του.

Στο τέλος η σπαρακτική φωνή και παρουσία της Μαρίζας Κωχ μας ενώνει όλους μέσα από το a capella τραγούδι των Ελεύθερων Πολιορκημένων σε μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου, με μόνη συνοδεία το τύμπανο, με το οποίο έδινε ρυθμό ο ίδιος ο Σολωμός.

Είδαμε την παράσταση στο Αρχαίο θέατρο Οινιάδων και απολαύσαμε στο τέλος την παρέμβαση της καθηγήτριας Ιστορίας στο ΕΚΠΑ Μαρίας Δ. Ευθυμίου, που πραγματικά διηγήθηκε την ιστορία, γλαφυρά. Επεσήμανε δε το λάθος των Μεσολογγιτών, που ξεθάρρεψαν στην πρώτη φάση, βλέποντας την υποχώρηση των πολιορκητών και εκεί που είχαν πάει όλες τις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού σε ένα κοντινό νησάκι για να μένουν στο Μεσολόγγι μόνο οι πολεμιστές, νομίζοντας ότι θα κερδίσουν, τους επανέφεραν, με αποτέλεσμα, η παρουσία των άρρωστων γονιών, των παιδιών και των γυναικών να τους αποδυναμώσει, καθώς είχαν έγνοια και τους δικούς τους σε αυτή την αναμέτρηση.

Μια παράσταση για μια μεγάλη επέτειο. Μια παράσταση, που κανείς δεν πρέπει να χάσει!

Ταυτότητα της παράστασης

Έρευνα - Δραματουργία – Σκηνοθεσία :Μάνος Καρατζογιάννης

Σκηνικά: Γιάννης Αρβανίτης

Κοστούμια: Ζωή Χατζηαντωνίου

Μουσική: Τηλέμαχος Μούσας

Κίνηση: Μαρίζα Τσίγκα

Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος

Βίντεο : Μάριος Γαμπιεράκης - Μαύρα Γίδια

Δραματολόγος παράστασης: Νεφέλη Βλαχοπαναγιώτη

Βοηθός σκηνοθέτη: Κρυσταλλία Θεοδώρου

Βοηθός ενδυματολόγου: Ελμίνα Νέου

Ερμηνεύουν

(με αλφαβητική σειρά)

Βίκυ Βολιώτη

Δημήτρης Γεωργιάδης

Μαρία Ζορμπά

Μάνος Καρατζογιάννης

Μαρίνα Μάλλιου

Γιάννης Τσορτέκης

Ερμηνεία-Μουσική

«Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»

Μαρίζα Κωχ

Στην παράσταση στο Θέατρο Οινιάδων Μεσολογγίου συμμετέχει η Καθηγήτρια Ιστορίας του ΕΚΠΑ Μαρία Δ. Ευθυμίου. Στην παράσταση στο Δημοτικό Κηποθέατρο Αγρινίου συμμετέχει ο Καθηγητής Λίνος Υφαντής. Στις παραστάσεις στο θέατρο «Σχολείον της Αθήνας-Ειρήνη Παπά» συμμετέχει ο Ιστορικός Σπύρος Αλεξίου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑΣ

05/07 21:00 Αρχαίο Θέατρο Οινιαδών

07/07 21:00 Δημοτικό Κηποθέατρο Αγρινίου

29/08 21:00 ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ - Ειρήνη Παπά

30/08 21:00 ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ - Ειρήνη Παπά

➡ https://www.ticketservices.gr/event/n-t-i-gynaika-tis-zakythos-dialogos-sta-ereipia-tou-mesologgiou/

Ευχαριστίες στην καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου Αργυρώ Χιώτη για την πρόταση, στο ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και στον καλλιτεχνικό του διευθυντή Λευτέρη Γιοβανίδη - Lefteris Giovanidis για τη σύμπραξη, στην αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια του Ε.Θ Ιώ Βουλγαράκη - Io Voulgaraki για τη συνεργασία καθώς και σε όλους τους συντελεστές της παράστασης.

Προπώληση εισιτηρίων: ticketservices.gr

Επικοινωνία

“Είμαστε κοντά σε κάθε σκηνή
που ζωντανεύει τον πολιτισμό.”

Ακολουθήστε μας

Newsletter

📧 artistico.theater@gmail.com

© 2025. All rights reserved.

Write your text here...