Είδαμε την παράσταση «Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν» στο Θέατρο Εν Αθήναις

«Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν» (They Shoot Horses, Don't They?).
Το φιλμ They Shoot Horses, Don't They? ένα αριστουργηματικό δράμα του 1969 του Σίντνεϊ Πόλακ,
που εξερευνά τη βαρβαρότητα των μαραθώνιων χορού εν μέσω της οικονομικής κρίσης του '30 στην Αμερική . Παρουσιάστηκε στον κινηματογράφο με τους Jane Fonda, Gin Young, Michael Sarrazin, Susannah York κ.α. Το έργο εστίαζε στην τραγική μοίρα της Γκλόρια (Τζέιν Φόντα) και του Ρόμπερτ (Μάικλ Σαραζίν) αποδεικνύοντας ότι το σύστημα όπως τα άλογα κούρσας,όταν δεν μπορούν να τρέξουν πια, έτσι και τους ανθρώπους, τους πετά στον Καιάδα. Απολογισμός 25 υποψηφιότητες και 11 βραβεία στα Oscar, Bafta, Golden Globes κ.α
Από το Σάββατο 06 Δεκεμβρίου 2025, κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30 στο θέατρο Εν Αθήναις, Ιάκχου 19 Γκάζι επιχειρείται αυτή η τιτάνια προσπάθεια να αποδοθεί ένα τόσο σύνθετο, δύσκολο και πολύπλευρο έργο σε μια μικρή σκηνή.

Το έργο

1932, στην «Αμερική της Μεγάλης Ύφεσης», (1929–1939) ήταν μια δεκαετία οικονομικής εξαθλίωσης, φτώχειας, ανεργίας, μετανάστευσης, κοινωνικής απόγνωσης και βαθιάς αλλαγής. Η H πιο σκοτεινή περίοδος της αμερικανικής ιστορίας του 20ου αιώνα. Μετά το Χρηματιστηριακό Κραχ του 1929, εκατοντάδες τράπεζες πτώχευσαν και εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν
τις αποταμιεύσεις τους, χιλιάδες επιχειρήσεις χρεοκόπησαν, βιομηχανίες κατέρρευσαν και εργοστάσια σταμάτησαν την παραγωγή τους. Ταυτόχρονα οι αγρότες εξαθλιώθηκαν, οι μισθοί έπεσαν στο μισό και η ανεργία εκτινάχθηκε στο 25%. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι γυρνούσαν από πόλη σε πόλη αναζητώντας οποιαδήποτε εργασία. Έφτιαχναν παραγκουπόλεις και ολόκληρες οικογένειες έμεναν για χρόνια σε τενεκεδόσπιτα, λιμοκτονώντας και πεθαίνοντας
από υποσιτισμό.

Σε μια αποβάθρα αναψυχής, στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, δίπλα στο Χόλυγουντ, ένας ακόμη «μαραθώνιος χορού» ξεκινάει. Οι Μαραθώνιοι Χορού την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή θεάματα. Οι συμμετέχοντες, δεκάδες νέοι, φτωχοί, άνεργοι και άστεγοι, θύματα της κρίσης που μαστίζει τη χώρα, διεκδικούσαν μια θέση με κίνητρο το μεγάλο έπαθλο αλλά και τη δωρεάν διαμονή και διατροφή για όσο κρατήσει ο χορός. Στόχος ένα καλύτερο μέλλον, μια πιο ανθρώπινη ζωή και γιατί όχι, μια καριέρα στον κινηματογράφο. Το Αμερικάνικο όνειρο!

Το άπιαστο αμερικάνικο όνειρο, που δέσμευε τις ζωές των ανθρώπων σε έναν υπεράνθρωπο, απάνθρωπο αγώνα. Οι κανόνες ήταν πολύ σκληροί, αδυσώπητοι. Αδιάκοπος χορός με ελάχιστα διαλείμματα. Οι άνθρωποι χόρευαν μέχρι τελικής πτώσης. Νικητής, το τελευταίο ζευγάρι που θα κρατηθεί όρθιο. Το θέαμα αυτό καταλήγει φρικιαστικό. Μέσα από τον διαγωνισμό γινόταν προώθηση διάφορων προϊόντων, οι θεατές πόνταραν και υποστήριζαν τους διαγωνιζόμενους, που προτιμούσαν, ενώ παράλληλα υποθήκευαν
τη ζωή τους στο να παρακολουθούν εναγωνίως την εξέλιξη του διαγωνισμού και να υποστηρίζουν τους δικούς στους διαγωνιζόμενους.

Η παράσταση

Ένα τρομερά δύσκολο εγχείρημα υαλοποιείται στην σκηνή του Εν Αθήναις. Λειτουργική και εξαιρετικά δυναμική η σκηνοθεσία του Δημήτρη Καρατζιά και όπως πάντα σωστή πρωτότυπη μουσική επιλογή και επένδυση του Μάνου Αντωνιάδη, ανάλογη της εποχής, των δυσκολιών και της παρούσας δυστοπικής περίπτωσης. Είναι εκπληκτικό πόσο σύγχρονο φαίνεται το έργο και πόσο αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σαν εξουθενωμένο ντοπαρισμένο χαμστεράκι στον τροχό να τρέχει διεκδικώντας μια ικμάδα ευτυχίας, συχνά φαύλης, τεχνητής ή και ανύπαρκτης.

Για 52 μέρες, παρακολουθούμε τις ιστορίες δώδεκα συμμετεχόντων και των διοργανωτών του διαγωνισμού χορού, αυτού του απάνθρωπου διαγωνισμού επιβίωσης. Από την μία, οι ζωές, τα όνειρα, οι ελπίδες, οι προσπάθειες, οι αποτυχίες και από την άλλη η εκμετάλλευση της ανθρώπινης ανάγκης, η εξαθλίωση ως ψυχαγωγία και η απελπισία ως θέαμα. Άνθρωποι που ωθούνται πέρα από τα σωματικά και ψυχικά τους όρια προς τέρψιν του κοινού. Αν το σκεφτούμε το ίδιο συμβαίνει και τώρα ακόμα όταν παρατηρούμε τους διαγωνιζόμενους σε διάφορους διαγωνισμούς, όπου αναγκάζονται να συμβιώνουν σε ένα σπίτι ή περνούν διάφορες δοκιμασίες μέσα στην άγρια φύση δοκιμάζοντας την ικανότητά τους για επιβίωση.

Οι διαγωνιζόμενοι προκειμένου να αυξήσουν τη θεαματικότητα και να έχουν έπαθλα και αναγνωσιμότητα, μέσα στην απελπισία τους κάνουν τα πάντα. Συνεχίζουν να χορεύουν ημιλυπόθυμοι. Τους κάνουν ανανήψεις τα έτερα ήμισύ τους, μόνο και μόνο για να μην χάσουν το βραβείο. Πραγματική εξαθλίωση. Όσο θλιβερή είναι η κατάσταση των διαγωνιζόμενων, αντίστοιχα απογοητευτική είναι η κατάσταση των θεατών, που παθιάζονται με τους διαγωνιζόμενους και έτσι η σαθρή και κενή ζωή τους αποκτά αξία. Στην περίπτωση των αντίστοιχων θεαμάτων στην τηλεόραση, οι θεατές ψηφίζουν αυτόν που δεν συμπαθούν για αποχώρηση ή ψηφίζουν για να επιβραβεύσουν τον διαγωνιζόμενο που έχουν εκείνοι επιλέξει. Στην παράσταση, τον άχαρο αυτόν ρόλο παίζει η Τζοάννα Λέυντεν (Γιάννα Σταυράκη), που από τις θέσεις των θεατών ενθαρρύνει τους προστατευόμενούς της. Κάθε τόσο τους δίνει συμβουλές, λεφτά, έχει τζογάρει πάνω τους, είναι τα άλογα κούρσας της.

Η επιλογή του «προστατευόμενου» από τους θεατές, κρύβει μιαν άλλη πληγή για τον κάθε υποστηρικτή. Μέσα από την προβολή που κάνει καλύπτει δικά του κενά ή και πληγές, ειδικά όταν ο « προστάτης»,
γίνεται δυνάστης και απαιτεί να δικαιωθεί ντε και καλά από την επίδοση του προστατευόμενου.

Όλοι λυμαίνονταν αυτής της αιμοβόρας διάθεσης των ανθρώπων. Διαφημιστές, έμποροι, διάφοροι καλοθελητές που «πλάσαραν» διάφορα προϊόντα σε αυτή την αρένα του καπιταλισμού. Αρκεί να θυμηθεί κανείς την κλασική ταινία «Truman Show»του 1998 με πρωταγωνιστή τον Jim Carrey, όπου ο Truman Burbank ζει χωρίς να το ξέρει σε ένα τεράστιο τηλεοπτικό στούντιο. Η ζωή του μεταδίδεται ζωντανά σε όλο τον κόσμο, με όλο τον κόσμο να είναι ηθοποιοί, μέχρι που συνειδητοποιήσει την απάτη και ν’ αναζητήσει την αληθινή ελευθερία από τον κόσμο-φρούριό του. Ο καταναλωτισμός έχει αλλάξει τη φύση της ζωής , την έχει διαφθείρει και την έχει παραλλάξει εις βάρος του ανθρώπου. Δεν υπάρχει πια καμιά ιδιωτικότητα, τίποτα δεν είναι πια ακέραιο. Έχει χαθεί η αξιοπρέπεια, ο σεβασμός, η ενσυναίσθηση, η ανθρωπιά.

Τα άγρια αυτά show συνδυάζανε τη μουσική και το χορό, το τραγούδι και το θέατρο με το δράμα όλων αυτών των ανθρώπων, που προσπαθούσαν να παραμείνουν όσο το δυνατόν περισσότερο σε αυτούς τους διαγωνισμούς, φτάνοντας στα όρια της κατάρρευσης, αποχωρώντας συνήθως εξαντλημένοι, λιπόθυμοι, τραυματισμένοι, μετά από ψυχολογικά ξεσπάσματα και ψυχωσικά επεισόδια, πολλοί από αυτούς, ακόμη
και νεκροί.

Ο κονφερανσιέ Ρόκι Γκράβο (Νίκος Ιωαννίδης) συντονίζει αυτό το άγριο θέαμα δίνοντας και καλά μια διασκεδαστική νότα και καλλιεργεί την εντύπωση ότι οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό αυτόν, στο παιχνίδι αυτό το απολαμβάνουν και θέλουν να συμμετέχουν σε αυτό.

Σε αυτό το διάστημα του μεσοπολέμου, έχουν καταρρεύσει οι ηθικές αξίες, οι άνθρωποι έχουν γίνει αδίστακτοι, ο εξευτελισμός έχει υπερβεί κάθε όριο και δυστυχώς το κείμενο και η παράσταση είναι επίκαιρη και δυστυχώς διαχρονική. Ο Ρόκι Γκράβο (Νίκος Ιωαννίδης) και ο βοηθός του και κριτής του διαγωνισμού, Αντώνης Αντωνίου μαζί με τη νοσηλεύτρια Δήμητρα Κολλά και την Σερβιτόρα του Μαραθωνίου, Αγάπη Παπαθανασιάδου , ντυμένη προκλητικά και φορώντας την μάσκα ενός αλόγου, κάνουν άμεση αναφορά στις ιπποδρομίες και στην απεγνωσμένη επιλογή του τζόγου, σε ένα παρακράτος της διαφθοράς.

Κάθε ζευγάρι διαγωνιζόμενου και μια ιστορία, συνήθως θλιβερή. Όλοι σε μια γαλέρα σε ένα κάτεργο.
Η παρουσία της νοσηλεύτριας (Δήμητρα Κολλά) , εκπροσωπεί δήθεν το ενδιαφέρον για την υγεία των διαγωνιζομένων. Είναι ένα φασιστοειδές άτομο , σαν δεσμοφύλακας φυλακής, κάνει τα εντελώς απαραίτητα χωρίς πραγματικό ενδιαφέρον και εμπλέκεται σε παράνομο εμπόριο φαρμάκων και ουσιών για να αντέξουν κάποιοι, που μπορούν να πληρώσουν. Είναι ένας δύσκολος και μουλωχτός ρόλος, για να μπορεί να γίνει αντιπαθητικό ένα τόσο γλυκό στην πραγματικότητα πλάσμα.

Συγκλονιστική η ιστορία του Ρόμπερτ (Γιώργος Σεϊταρίδης) που βρέθηκε εκεί χωρίς παρτενέρ και ο Ρόκι ο παρουσιαστής του πρότεινε να συνοδεύσει στο χορό την Γκλόρια (Τριανταφυλλιά Ταμπαλιάκη ) μιαν αποτυχημένη και κυνική ηθοποιό, της οποίας ο σύντροφος θεωρήθηκε ακατάλληλος για να συμμετάσχει στον μαραθώνιο. Η σχέση τους προχωρά με τραγικό τρόπο μέσα στον αγώνα αυτόν.

Επίσης τραγικό ζευγάρι ήταν αυτό των φτωχών αγροτών του Τζέιμς (Νικόλας Μπράβος) και της εγκύου συζύγου του Ρούμπι (Όλγα Θανασιά). Σπαρακτική εικόνα της εγκύου να προσπαθεί να συνεχίσει τον αγώνα , το ίδιο και του συζύγου της, που στο τέλος την έσερνε πάνω στο πόδι του, όπως και πολλοί άλλοι έσερναν στην κυριολεξία το άλλο άτομο , μόνο και μόνο για να μην εγκαταλείψουν.

Τα άλλα ζευγάρια ήταν και αυτά υπέροχα εκπαιδευμένα μέχρι τελικής πτώσης. Ο Τζόελ Τζίραρντ, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 65 ( Θάνος Κρομμύδας) και η Άλις Λεμπλάνκ, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 65 (Ορνέλα Λούτη), ο Χάρι Κλάιν, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 37 ( Στέφανος Κακαβούλης )και η Σερλ Κλέιτον, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 37 (Χριστίνα Σαμπανίκου), ο Μάριο Πετρόνε, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 04 ( Ευάγγελος Ανδρέας Εμμανουήλ) και η Τζουν Χάμπορ, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 04 (Παρασκευή Αλίρη) και ο Κιντ Καμ, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 71 (Σωτήρης Μεντζέλος ) με την Μάτυ Μπερνς, τη διαγωνιζόμενη με το νούμερο 71 ( Αλεξάνδρα Γαϊδατζή).

Όλοι στον τροχό της εξουθένωσής τους μέχρι τελικής πτώσης. Κάποιοι όπως ο Θάνος Κρομμύδας, και σε διπλό ρόλο ( Αστυνομικός), ο Στέφανος Κακαβούλης ( Ναύτης ) και η Αλεξάνδρα Γαϊδατζή ( κα. Ουίλλιαμ Γουάλας Γουίχαερ, αντιπρόεδρος της Ένωσης Μητέρων για την Προστασία της Ηθικής) γεγονός που έκανε τον αγώνα δυσκολότερο.

Υπέροχες ερμηνείες που συνολικά στοχεύουν στην κατάδειξη μιας ανταγωνιστικής, υποκριτικής κοινωνίας.

Σήμερα τα θεάματα αυτά θεωρούνται από τα πιο σκοτεινά θεάματα στην αμερικανική λαϊκή κουλτούρα. Ωστόσο φαίνεται ότι η κοινωνία αυτή έχει μια ροπή προς τους θεαματικούς αγώνες πυγμαχίας και παρόμοιου τύπου θεαμάτων, που συγκεντρώνουν πολλούς θεατές και μεγάλα κέρδη. Αυτό λέει πολλά για την επιλογή του αθλήματος, την επιλογή του για ψυχαγωγία και για εκτόνωση.

Εξαιρετικά τα σκηνικά και τα κοστούμια του Γιώργου Λυντζέρη, παρέπεμπαν στην εποχή και εξυπηρετούσαν την συνθήκη. Λειτουργικοί οι φωτισμοί του Βαγγέλη Μούντριχα και της Σεμίνας Παπαλεξανδροπούλου με προβολή συγκεκριμένων σκηνών, με απομόνωση κάποιων στιγμών με διάχυση την ώρα του εναγώνιου αγώνα της τελικής ευθείας. Ανάλογες της εποχής οι χορογραφίες της Ναταλίας Βαγενά.

Μια παράσταση εμπειρία να τη βλέπει κάποιος. Μοιραία παραπέμπει στην ταινία για όσους την έχουμε δει, αλλά κυρίως είναι ένα κάλεσμα για σκέψη και αναθεώρηση της ζωής, που έχουμε επιλέξει να ζούμε. Ο αγώνας για την επιτυχία τώρα έχει μια άλλη μορφή, το κυνήγι του χρήματος έχει αλλάξει οδούς, αλλά είναι πάντα εκεί σαν επιλογή, με τρόπους, που δυστυχώς απανθρωπίζουν , διαφθείρουν και αλλοιώνουν το άτομο, την κοινωνία, τον κόσμο όλον.

Ταυτότητα της παράστασης

Συγγραφέας: Horace McCoy

Μετάφραση, διασκευή: Δημήτρης Καρατζιάς - Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία: Δημήτρης Καρατζιάς

Πρωτότυπη μουσική / Ηχητικό τοπίο / Τραγούδια - Στίχοι: Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνικά - Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης

Σχεδιασμός φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας - Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου

Χορογράφος: Ναταλία Βαγενά

Παίζουν:

Διαγωνιζόμενοι VS διοργανωτές

Ρόμπερτ Σάιβερτεν, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 67 : Γιώργος Σεϊταρίδης

Γκλόρια Μπίτι, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 67 : Τριανταφυλλιά Ταμπαλιάκη

Τζόελ Τζίραρντ, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 65 / Αστυνομικός : Θάνος Κρομμύδας

Άλις Λεμπλάνκ, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 65 : Ορνέλα Λούτη

Χάρι Κλάιν, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 37, ο ναύτης : Στέφανος Κακαβούλης

Σερλ Κλέιτον, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 37 : Χριστίνα Σαμπανίκου

Τζέημς Μπέιτς, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 13 : Νικόλας Μπράβος

Ρούμπι Μπέιτς, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 13, η έγκυος : Όλγα Θανασιά

Μάριο Πετρόνε, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 04 : Ευάγγελος Ανδρέας Εμμανουήλ

Τζουν Χάμπορ, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 04 : Παρασκευή Αλίρη

Κιντ Καμ, ο διαγωνιζόμενος με το νούμερο 71 : Σωτήρης Μεντζέλος

Μάτυ Μπερνς, η διαγωνιζόμενη με το νούμερο 71 / κα. Ουίλλιαμ Γουάλας Γουίχαερ, αντιπρόεδρος της Ένωσης Μητέρων για την Προστασία της Ηθικής : Αλεξάνδρα Γαϊδατζή

Ρόκι Γκράβο, ο διοργανωτής - παρουσιαστής του Μαραθώνιου Χορού :

Νίκος Ιωαννίδης

Ρόλο Πίτερς, το δεξί χέρι του Γράβο, κριτής του Μαραθωνίου : Αντώνης Αντωνίου

Έλεν Tάρκι, η νοσοκόμα του Μαραθωνίου : Δήμητρα Κολλά

κα. Τζέυ Φράνκλιν Χίγκμπυ, πρόεδρος της Ένωσης Μητέρων για την Προστασία της Ηθικής / Σερβιτόρα του Μαραθωνίου / Οπιομανής: Αγάπη Παπαθανασιάδου

κα. Τζοάννα Λέυντεν, η no1 θεατής του Μαραθωνίου : Γιάννα Σταυράκη

Φωτογραφίες promotion: Νίκος Ζαχαρόπουλος

Βοηθός Φωτογράφου: Όλγα Ανδιάρη

Φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Αφίσα: Γιάννης Κεντρωτάς

Trailer : ORKI Productions

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Λάμπρος Τζώρας, Ελένη Μαζνώκη

Κατασκευή μάσκας: Ελένη Σουμή

Μοδίστρα: Trungel -Nagy Mònika

Εκτυπώσεις / Στάμπες: NtsPrints

Πρόγραμμα παράστασης / κείμενο: Εκδόσεις Αιγόκερως

Επικοινωνία / Προώθηση παράστασης: Νταίζη Λεμπέση

Οργάνωση παραγωγής: Δήμητρα Γεωργοπούλου

Παραγωγή: ΤΕΑΜ VAULT ΑΜΚΕ

Θερμές ευχαριστήριες για την πολύτιμη βοήθεια τους στους: Βίκυ Σδούγκου (Βεστιάριο Gardaroba), Γιάννη Οικονομίδη (παντομίμα), Γιώργο Νικολαΐδη (κομμώσεις), Κατερίνα Καρατζιά (μακιγιάζ).

ΗΜΕΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ:

Κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 150' (με 10΄ διάλειμμα)

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Προπώληση More.com

Γενική είσοδος: 18 ευρώ

Μειωμένο Εισιτήριο**: 15 ευρώ (Φοιτητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων / ΑμΕΑ /Άνω των 65 ετών / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας)

** Τα μειωμένα εισιτήρια διατίθενται μόνο στο ταμείο του θεάτρου μετά από επίδειξη ανάλογου δικαιολογητικού.

*Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ (σκληρό λεξιλόγιο, γυμνό, σκηνές βίας & σεξ)

*ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ

Ιάκχου 19, Γκάζι, 11854 Αθήνα