Είδαμε την παράσταση "Ο ΑΥΤΟΧΕΙΡΑΣ" του Νικολάι Έρντμαν στο θέατρο Αλκμήνη

Ο ΑΥΤΟΧΕΙΡΑΣ του Νικολάι Έρντμαν στο θέατρο Αλκμήνη

"Στις μέρες μας ό,τι σκέφτεται ένας ζωντανός, μόνο ένας νεκρός μπορεί να το πει".

Νικολάι 'Ερντμαν, Αυτόχειρ!

Κάθε Σάββατο και Κυριακή στο θέατρο Αλκμήνη «Ο Αυτόχειρας» του Νικολάι Έρντμαν σε διασκευή και σκηνοθεσία του Θανάση Θεολόγη. Πρόκειται για το καταραμένο έργο του Νικολάι Έρντμαν που απαγορεύτηκε από το σταλινικό καθεστώς το 1932. Ο Έρντμαν πλήρωσε με μακρόχρονη εξορία στη Σιβηρία τη συγγραφή του Αυτόχειρα, ενώ το έργο παρέμεινε σχεδόν αόρατο στη Ρωσία μέχρι το 1987.

Μια σατιρική «λευκή» κωμωδία για την αξία της ζωής, την ανάγκη αναγνώρισης και το παράλογο μιας κοινωνίας που διψά για ήρωες, ακόμη κι όταν χρειάζεται να τους κατασκευάσει. Μια κοινωνία χωρίς ελευθερίες για το άτομο, μια κοινωνία όπου μόνο οι νεκροί μπορούν να μιλήσουν ελεύθερα.

Το έργο

Ο Σεμιόν Σεμιόνοβιτς θέλει να αυτοκτονήσει, ή μάλλον, έτσι νομίζει η γυναίκα του. Εκείνος σηκώθηκε μέσα στη νύχτα και ήθελε μόνο να φάει λίγο σαλάμι. Η είδηση της επικείμενης…αυτοκτονίας του Σεμιόν εξαπλώνεται με ταχύτητα φωτός, ερήμην του. Και πλέον καταφθάνει στο σπίτι του μια πληθώρα προσώπων θρησκευτικών, πολιτικών και διανοούμενων, που επιδιώκουν να οικειοποιηθούν τον θάνατό του για να εξυπηρετήσουν τις ιδεολογίες τους. Ο Σεμιόν είναι ένας άνθρωπος που αισθάνεται άχρηστος και περιττός μέσα σε μια κοινωνία που τον συνθλίβει, έρχεται αντιμέτωπος με το αιώνιο υπαρξιακό ερώτημα: να ζει κανείς ή να μη ζει.

Χωρίς καν να δράσει μετατρέπεται σε σύμβολο. Όλοι ξαφνικά λυμαίνονται στην απόπειρα αυτοκτονίας του για προσωπικά συμφέροντα. Ακολουθούν ένα σωρό παρεξηγήσεις, κωμικές ανατροπές, που υπηρετούν την πρόθεση του Έρντμαν να ξεγυμνώσει με οξύ και διεισδυτικό χιούμορ την υποκρισία της κοινωνίας, τη ματαιοδοξία των ιδεολογιών και την τραγική γελοιότητα ενός κόσμου που μπορεί να εκμεταλλευτεί ακόμη και τον θάνατο ενός ανθρώπου για το προσωπικό ή και συλλογικό κέρδος.

Μια κωμωδία που ισορροπεί ανάμεσα στο γέλιο και την υπαρξιακή αγωνία, φωτίζοντας με σαρκασμό την ανθρώπινη ανάγκη για νόημα, αξία και αναγνώριση.

Η παράσταση

Ο Σεμιόν Σεμιόνοβιτς (Θανάσης Θεολόγης )είναι εκείνος, που μέχρι τώρα δεν είχε εξουσία πάνω σε τίποτα. Μάλλον τεμπέλης σκέφτεται μέσα στη νύχτα να φάει σαλάμι και γι’ αυτό ξυπνά τη γυναίκα Μάσα (Κατερίνα Μηλιώτη) για να του φέρει, χωρίς καν να σκεφτεί την κούρασή της.

Όταν του το φέρνει τελικά κάνει τον δύσκολο και δεν θέλει να το φάει γιατί τον νομίζει άκαρδο, χαραμοφάη και παράσιτο. Η Μάσα θέλει να τον παρατήσει ήσυχο για να μην ακούει την κλάψα του. Στο σκοτάδι σιγομουρμουριζει ότι είναι μια άπληστη σκύλα.

Όταν πια εμφανίζεται και η μάνα της (Ανούς Μπογοσιάν) ο Σεμιόν τις παρομοιάζει και τις δυο σαν τη Σκύλλα και τη Χάριβδη. Η μάνα είναι μια πληθωρική παρουσία, που δείχνει να κινεί τα πάντα.

Η Μάσα (Κατερίνα Μηλιώτη) είναι πιο γλυκιά και προσιτή και δείχνει να αγαπά τον Σεμιόν. Αυτή που είναι αυστηρή και πικρόχολη είναι η μάνα της (Ανούς Μπογοσιάν).

Ο Σεμιόν εξαφανίζεται και η Μάσα αναρωτιέται αν πήγε να κρεμαστεί, ή αν έχει λουφάξει κάπου ο αχαΐρευτος. Η μάνα προσεύχεται στην Παναγιά « να προσέχει τον γαμπρό της για να τον αφαλοκόψει εκείνη». Σκηνές, κινήσεις και λεξιλόγιο μπουρλέσκο.

Βρίσκονται όλοι σε ένα καπηλιό που έχει η Μάσα με τη μάνα της και εκεί έχουν αποκοιμηθεί οι πελάτες ο Αλεξέι και η Μαργαρίτα. Η Μάσα ξυπνά τον Αλεξέι (Λεωνίδας Αργυρόπουλος) για να σπάσει την πόρτα της τουαλέτας μήπως ο Σεμιόν έχει αυτοκτονήσει εκεί μέσα. Ο Αλεξέι είναι σε πένθος, γιατί έχει χάσει τη γυναίκα του πριν μια βδομάδα αλλά γλεντάει στο καπηλειό με την Μαργαρίτα που έχει το μπαρ απέναντι.

Πολλές οι κωμικές σκηνές, όπως αυτή που η Μάσα παρακαλά τον Αλεξέι «να τον βγάλει έξω» εννοώντας τον άντρα της από την τουαλέτα, ενώ η Μαργαρίτα (Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα) ζηλεύει γιατί παρεξηγεί. Τελικά ο Αλεξέι συλαμβάνει τον Σεμιόν την ώρα που πήγαινε να φάει το λουκάνικο.

Οι ρόλοι είναι κωμικοί, ενώ τα όσα διαμείβονται και οι σκέψεις, που προκαλούνται είναι σοβαρές.

Οι γραφειοκράτες και σφραγιδοφύλακες προσεγγίζουν τον Αλεξέι για να σφετεριστούν την υποτιθέμενη αυτοκτονία του Σεμιόν και αυτός πέφτει στην παγίδα των λόγων τους.

Ο Σεμιόν σκέφτεται να αρχίσει να κερδίζει τη ζωή του παίζοντας σαξοτρόμπα, αφού τη διδαχθεί σε 12 μαθήματα και έτσι θα κερδίζει καλά λεφτά τον χρόνο, οπότε γιατί να θέλει να αυτοκτονήσει.

Η πεθερά του(Ανούς Μπογοσιάν) σταθερά σπαστική, με γλώσσα αιχμηρή, τον ενοχλεί γιατί παρασύρει και την κόρη της. Αυτός την αποκαλεί « Χελώνα της Κρακοβίας». Νομίζουν οι άλλοι ότι ο Σεμιόν κρατά πιστόλι, αλλά ούτε καν. Η Μαργαρίτα του δίνει από το μαγαζί της μια παλιά σαξοτρόμπα.

Η πεθερά καλοπιάνει τον Σεμιόν λέγοντάς του ότι κάποτε οι Γερμανοί έφαγαν έναν μολοσσό ζωντανό και ξεκαρδίζεται, προφανώς με την σκέψη να τον τρώει ζωντανό τον ίδιο, ενώ τον παροτρύνει να γράψει ένα γράμμα αυτοκτονίας, μήπως και δουν και αυτοί άσπρη μέρα.

Έρχεται ένας υπάλληλος (Λεωνίδας Αργυρόπουλος) και του προτείνει να καταγγείλει την κυβέρνηση και μετά να αυτοκτονήσει για την αλήθεια, την αδικία, την δικαιοσύνη και τη φτώχεια. Γιατί «τί είναι η ζωή ένας ανήφορος και ποιος φταίει για αυτό; Η κυβέρνηση, το πολιτικό σύστημα και ο πρωθυπουργός.»

Έρχεται μετά η Κλεοπάτρα Μαξιμούνοβνα ((Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα), μια σεξοβόμβα, που τον εκλιπαρεί να αυτοκτονήσει για εκείνη, προτείνοντάς του απολαύσεις μόνο και μόνο για να ζηλέψει ο εραστής της. Η σκηνή είναι γκροτέσκο όπως και πολλές σκηνές του έργου και προκαλούν βέβαια το γέλιο με την επιδεξιότητα των ηθοποιών, καταδεικνύοντας ένα νοσηρό και βέβαια σκοτεινό περιβάλλον.

Ένας ιερέας (Λεωνίδας Αργυρόπουλος) έρχεται γιατί τον στέλνει η εκκλησία, να τον παρακαλέσει να θυσιαστεί για εκείνη. Είναι κωμικός και τον καθησυχάζει λέγοντάς του «αυτή η γη που την πατούμε όλοι μέσα θε να μπείτε», υποδηλώνοντας την υποκρισία.

Αφού του λένε να θυσιαστεί για την κυβέρνηση για τον έρωτα, για την εκκλησία αποφασίζει να θυσιαστεί για όλους αυτούς, να μην χαλάσει το χατίρι κανενός. Η ζωή όμως ξεκινά μια ώρα πριν τον θάνατο. Δηλώνει ότι « δεν έκανε τίποτα ζώντας, θα κάνει κάτι πεθαίνοντας.» Δεν φοβάται κανέναν.

Η στάση του όμως είναι στάση καταγγελίας σε ένα περιβάλλον που του προκαλεί συμφόρηση και πανικό. Η ζωή είναι ωραία, παρόλο που δεν έχει κάνει και πολλά για αυτήν.

Έτσι γίνεται με τους ανθρώπους, αναζητούν θύματα, ήρωες, αγίους για να τους βγάλουν από τη δύσκολη κατάσταση, δημιουργούν πολέμους, προκαλούν βασανιστήρια , αγιοποιούν για να ξανασταυρώσουν.

Ένα αδιέξοδο παρουσιασμένο με ελαφρά διάθεση και με ωραίες ερμηνείες. Υπέροχοι όλοι στους κωμικούς τους ρόλους, εξαιρετική η φωνή της Αναστασίας Διοτίμας Γκολέμα.

Μια διαφορετική προσέγγιση της ζωής και της χειραγώγησης από τους άλλους, από τους οικείους, την εξουσία, το συναίσθημα.

Συντελεστές

Διασκευή-Σκηνοθεσία: Θανάσης Θεολόγης

Σκηνικά-Κοστούμια: Μιχάλης Σδούγκος

Μουσική: Σάκης Παπαδημητρίου

Βοηθός σκηνοθέτη-Κινησιολογία: Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα

Τους ρόλους ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Θανάσης Θεολόγης, Κατερίνα Μηλιώτη, Ανούς Μπογοτιάν, Λεωνίδας Αργυρόπουλος, Αναστασία Διοτίμα Γκολέμα

Πληροφορίες Παράστασης

º Έναρξη: Παρασκευή 17/4/2026

º Κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 21.15 στο Θέατρο Αλκμήνη (Αλκμήνης 8-12, Αθήνα 118 54)

º Τιμές Εισιτηρίων: Κανονικό 15 ευρώ, Μειωμένο 12 ευρώ

º Διάρκεια: 90 λεπτά

º Προπώληση εισιτηρίων: More.com και Ταμείο θεάτρου 2103428650