Είδαμε την παράσταση "Κρότος" του Σπύρου Αναστασίνη στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Πέντε ηθοποιοί και μια μουσικός επί σκηνής μας παρασύρουν σε μια παράλογη και πολύβουη πλατεία. Την πλατεία μιας τραγωδίας που θα μείνει για πάντα χαραγμένη στη συλλογική μας μνήμη.

✍🏻 Γράφει: η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή

Το έργο είναι βασισμένο στο διήγημα της Λιλής Ζωγράφου «Ο τρόμος», που βρίσκεται στη συλλογή διηγημάτων «Επάγγελμα: Πόρνη». Η παράσταση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Άδειος Χώρος στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής» τον Ιούνιο του 2025. Ο Σπύρος Αναστασίνης μέλος της ομάδας Αυτή και Αυτοί έχει ασχοληθεί σθεναρά με δραματοποίηση της λογοτεχνίας. Είχε κάνει και τη δραματουργική επεξεργασία στο προηγούμενο έργο της ομάδας «Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα», μυθιστόρημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, που παίχτηκε και αυτό στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

Η ιστορία της γυναίκας του διηγήματος γίνεται η αφετηρία για να αφηγηθούν μια σύγχρονη ιστορία που πραγματεύεται την έννοια της αδικίας και της συγκάλυψης.

«— Μου δίνετε έναν αναπτήρα γκαζιού, παρακαλώ.

— Τράβα πέρα με τo σκύλο.

Αδιάφορη και ατάραχη επανάλαβε.

— Μου δίνετε έναν αναπτήρα γκαζιού, παρακαλώ.

Η φωνή του μούγκρισε μέσ’ στ’ αυτί της.

— Τράβα σου λέω συ κι ο βρομόσκυλός σου.

Βαριότανε. Πώς βαριότανε!

Και πού θα πήγαινε τώρα να ζητάει αναπτήρα.

«Δώστε μου τον αναπτήρα και θα φύγω»,

τον βεβαίωσεγαλήνια. Μόνο αυτό την

απασχολούσε. Πως χρειαζόταν έναν

αναπτήρα και πως άλλος κανείς δεν είχε στην περιοχή.

— Φύγε! Ξεκουμπίσου, φώναξε τώρα υστερικά ο περιπτεριούχος.

Μηλερώνεις το πεζοδρόμιο με το βρομόσκυλό σου.

— Το πεζοδρόμιο είναι για όλους μας. Μόνο το περίπτερο είναι δικό σας. Δώστε μου τον αναπτήρα, παρακαλώ.

— Φύγε από το πεζοδρόμιό μου, βοούσε η φωνή του απ’ άκρη σ’

άκρη στην πλατεία. Πάρ’ το σκύλο σου από ‘δώ. Φύγε σου λέω, φύγε, είπα φύγε…»

Η παράσταση

Οι «Αυτή κι Αυτοί», αντλώντας έμπνευση από το διήγημα της Λιλής Ζωγράφου «Ο τρόμος», δημιουργούν μια παράσταση έντονου σωματικού χαρακτήρα και πολλαπλών εναλλαγών ρόλων σε σκηνοθεσία Αντρέα Ψύλλια.

Από την αρχή η κίνηση της γυναίκας (Βασιλίνα Κατερίνη) είναι αυτή ενός ανθρώπου που τρέμει. Τρέμει γιατί αντιμετώπισε τη βία και την αλλοίωση της πραγματικότητας. Ξεκαθαρίζεται εξαρχής ότι όποια ομοιότητα παρατηρηθεί σε σχέση με πρόσωπα ή καταστάσεις της πραγματικότητας, δεν είναι συμπτωματική. «Συνέβη σε μένα ή και σε άλλους.» «Η ζωή με ταπεινώνει και μου δείχνει ότι είμαι αυτή που είμαι ό,τι και να κάνω αν επαναστατήσω». Η τραγικότητα δομείται σταδιακά. Καμία αντίσταση δεν θα μπορέσει να υψωθεί στην παράνοια της βίας. Η ηθοποιός ανοίγει το στόμα της για να βγάλει κραυγή, αλλά η κραυγή δεν βγαίνει. Ανυπεράσπιστη απέναντι στην τρομοκρατία. Η απόλυτη και ανάλγητη έλλειψη δικαιοσύνης και επικοινωνίας την κάνει να λέει ότι «αν ξαναγεννιόταν θα ήταν πειρατής, αντάρτης. Η επανάστασή μου θα απευθυνόταν όχι απέναντι σε αυτούς που αδικούν , αλλά εναντίον αυτών που το ανέχονται». Η παράσταση ξεκαθαρίζει την πρόθεσή της.

«Δεν μας ανήκει τίποτα αν ο καθένας μπορεί να μας βιάσει και να μας ανοίξει τα ρουθούνια.» Τότε επικρατεί ασυνεννοησία και χάος.

Η Μαρία Καρυστιανού είναι Ελληνίδα παιδίατρος και ακτιβίστρια, που έχασε την κόρη της στο δυστύχημα στα Τέμπη, διετέλεσε πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων Δυστυχήματος «Τέμπη 2023» και έκτοτε προσπαθεί να αποδοθεί δικαιοσύνη και να ξεδιαλύνει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το ατύχημα.

Έναν χρόνο μετά τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου, μέλους της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, οροθετικού, genderqueer, drag queen, αντιφασίστα και μαχητή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα γίνονται πορείες από ΛΟΑΤΚΙ συλλογικότητες, οργανώσεις της αριστεράς και συλλογικότητες του αντιεξουσιαστικού χώρου ξεκινώντας από το σημείο όπου ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου ο Ζακ Κωστόπουλος μέχρι το Σύνταγμα. Η διερεύνηση της δολοφονίας του Ζακ παραμένει ανεπαρκής, όπως έχουμε παρατηρήσει εξάλλου και σε άλλες υποθέσεις που αφορούν την εκδίκαση περιπτώσεων αστυνομικής βίας στην Ελλάδα.

Ο Ζακ Δολοφονήθηκε άγρια από ιδιοκτήτες και αστυνομικούς στην οδό Γλάδστωνος μπροστά σε δεκάδες καλωδιωμένα φαντάσματα που δεν έκαναν τίποτα για να αποτρέψουν αυτή τη βαρβαρότητα», τον έβλεπαν να τον χτυπούν και δεν αντιδρούσαν.

Η παράσταση με την εμμονική επανάληψη κινήσεων και του ανικανοποίητου αιτήματος ενός αναπτήρα και την παραπομπή της γυναίκας, που το ζητά σε επόμενο περίπτερο, μέχρι που στο τελευταίο, ο περιπτεράς την χτυπά για να φύγει αυτή και ο σκύλος, που δεν έχει, καταγγέλλει το παράλογο περιβάλλον φασιστικών – ρατσιστικών επιθέσεων και έμφυλης βίας, διάχυτης ομοφοβίας και τρανσφοβίας, τοξικοφοβίας και κανιβαλισμού. Μετράμε καθημερινά τραυματισμένα, βιασμένα, κακοποιημένα, εξοντωμένα σώματα γιατί αξιολογήθηκαν ως σώματα ανθρώπων και ζώων χωρίς καμία σημασία. Άνθρωποι αλλοδαποί χωρίς χαρτιά, που μυστηριωδώς χάθηκαν, ζώα που κακοποιήθηκαν, παιδιά που δολοφονήθηκαν και δεν άνοιξε ρουθούνι.

Οι ηθοποιοί χτυπιούνται , το σύστημα καταστρέφει την ανθρωπιά, έτσι που να μην σηκώνει ο λαός κεφάλι έναντι του κυβερνήτη του.

Η γυναίκα ζητά βοήθεια από τη αστυνομία, όμως ο περιπτεράς διατείνεται ότι η πελάτισσα με τον αόρατο σκύλο τον χτύπησε. Από εδώ ξεκινά μια περιπέτεια διαστρέβλωσης της αλήθειας και κανείς δεν δίνει σημασία σε αυτό που λέει η γυναίκα ότι αυτή κάλεσε την αστυνομία. Αν ήταν εκείνη που είχε χαστουκίσει δεν θα την καλούσε. Κανείς δεν τη ακούει και εμφανίζονται διάφοροι καλοθελητές να υπερασπιστούν τον περιπτερά μόνο και μόνο για να μην χάσει η πλατεία το περίπτερό της. Ο καθένας κοιτάζει τη δική του μικρή βολή και ευκολία, ευτυχία και παρακάμπτει την ηθική τάξη πραγμάτων.

Δεν την θέλουν αυτή και το βρωμόσκυλό της στην υπέροχη πλατεία τους. Ούτε θα ήθελαν η πλατεία τους να δυσφημιστεί.
Η κίνηση των ηθοποιών μιμείται το παιχνίδι των τριών πιθήκων. Προκειμένου να αποφύγουν δύσκολες καταστάσεις και ευθύνες που θα ήταν έτσι κι αλλιώς αδύνατον να αντέξουν, επιλέγουν να αποσιωπήσουν την αλήθεια, αποφασίζουν να μη βλέπουν, να μην ακούν και να μη μιλάνε. Μπορεί αυτό να ακυρώσει την ύπαρξη της αλήθειας; Φαίνεται ότι μπορεί.

Η εξουσία, αμέτοχη μέχρι προ ολίγου, φορώντας μια γραβάτα , βγάζει άναρθρες κραυγές και καλεί τη γυναίκα, τη Μαρία σε απολογία. Της ζητούν ταυτότητα, όμως αυτή βγήκε για τσίχλες και αναπτήρα και προφανώς δεν την πήρε μαζί της . Θέλει να πάει στο τμήμα για να βρει το δίκιο της, αλλά το αποφεύγουν. Μια αριστοκράτισσα κυρία δίνει τη δική του εκδοχή “για το τγαγικό πεγιστατικό, που συνέβη μπγοστά της. Mon Dieu!”

Άλλος της λέει ότι «ακόμα και αν σας χτύπησε ο περιπτεράς, ο Θεός θα τη βοηθήσει να το ξεπεράσει. Της προτείνει δε να πηγαίνει στην εκκλησία.» Η Μαρία και εδώ θα πούμε ότι τίποτα δεν είναι συμπτωματικό, προτιμά να πιστεύει τους ανθρώπους και ότι αυτοί θα την υπερασπιστούν. Καμία ενσυναίσθηση. Η ανθρωπιά έχει χαθεί.

«Πώς θα αντιδρούσατε αν κάποιος χτύπαγε τη γυναίκα σας;» ρωτά έναν κύριο. Και στην σφαίρα του παραλόγου ο κύριος απαντά ότι αυτοί δεν έχουν σκύλο, οπότε γιατί να τους χτυπήσουν. Μα ούτε η Μαρία έχει σκύλο. Ο σκύλος και ότι το ζωντανό λερώνει την καθόλα καθαρή πλατεία τους είναι μια πρόφαση. Ο ρατσισμός έχει πολλά πλοκάμια. Ο ψευδομάρτυρας παππάς δηλώνει ότι « Προ ολίγου είδανε τη γυναίκα να αρνείται να πάει στην εκκλησία και την απόλαυσαν όταν αυτή χαστούκιζε τον περιπτερά

Οι ηθοποιοί έχουν μια τέλεια και απόλυτα συντονισμένη κίνηση, που καθορίζεται από τη μουσικό (Ελένη Αληφραγκή) επί σκηνής. Η μουσική έχει ιερατικό ύφος, ενώ ο παππάς μιλά σαν ιεροεξεταστής.

Ο κρότος που προκαλείται είναι περίεργος και πρέπει να διερευνηθεί. Τρομακτική η φωνή της εξουσίας! Αναζητούνται μάρτυρες όμως δεν βρίσκουν κανέναν. Δεν μιλά κανένας για να μην χαλάσει η καλή φήμη τη πλατείας, για να μην χάσουν το περίπτερό τους, γιατί φοβούνται, γιατί κάποιον καλύπτουν. Το τραγούδι του τέλους « είναι ντροπή και ντρέπομαι….» τα λέει όλα.

Μόνος ο αγωνιστής, η κάθε Μαρία έρχεται αντιμέτωπη με την τρέλα του κόσμου, με τον παραλογισμό κάποιας εξουσίας.

Τα σώματα ακολουθούν όλη αυτή την παράκρουση. Υπέροχη η κίνηση που επιμελήθηκε η Αφροδίτη Καλαφάτη. Εξαιρετικοί οι ερμηνευτές Κατερίνα Δημάτη, Βασιλίνα Κατερίνη, Πάνος Μαλικούρτης, Βλάσσης Ματσούκας, Νίνα Φραντζεσκάκη. Όλοι συντονισμένοι και συνεχώς μέσα στην θεατρική συνθήκη, με την άριστη σκηνοθετική καθοδήγηση του Αντρέα Ψύλλια, που κατάφερε να ευαισθητοποιήσει την σκέψη πάνω σε συγκεκριμένα περιστατικά - αποδείξεις ενός ανάλγητου και παράφρονου συστήματος. Κομβικός ο ρόλος της μουσικής επί σκηνής είναι ο άλλος υποκριτής- ερμηνευτής Ελένη Αληφραγκή. Ευφάνταστα τα σαδομαζοχιστικά κοστούμια της Αλεξάνδρας Μπαρή και λειτουργικοί οι φωτισμοί του Γιάννη Καραλιά.

Μια επαναστατική παράσταση με εξεγερμένα σώματα και ανήσυχα πνεύματα, για όσους ακόμα μπορούν να συμπορευτούν.

Μην χάσετε την παράσταση αυτή!

Ταυτότητα της παράστασης

Δραματουργία: Σπύρος Αναστασίνης

Σκηνοθεσία: Αντρέας Ψύλλιας

Μουσική: Ελένη Αληφραγκή

Βοηθός Σκηνοθέτη: Τάσος Χαλάς

Κίνηση: Αφροδίτη Καλαφάτη

Σκηνικά-Κοστούμια: Αλεξάνδρα Μπαρή

Βοηθός σκηνογράφου: Σάββας Παπαλού

Φωτισμοί: Γιάννης Καραλιάς

Παίζουν: Κατερίνα Δημάτη, Βασιλίνα Κατερίνη, Πάνος Μαλικούρτης, Βλάσσης Ματσούκας, Νίνα Φραντζεσκάκη

Μουσικός επί σκηνής: Ελένη Αληφραγκή

Promo artwork: Αλεξάνδρα Μπαρή

Φωτογραφίες Promo: Ντίνος Καπώλης

Γραφιστικά-Video teaser: Μαριάννα Κατολέων

Φωτογραφίες παράστασης: Χρήστος Νταής

Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη

Παραγωγή: Αυτή κι Αυτοί Α.Μ.Κ.Ε. σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Παραστάσεις: Από την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου

Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Παρασκευή & Σάββατο στις 21:30

Τιμές εισιτηρίων: Γενική Είσοδος 16€, Μειωμένο 13€

Διάρκεια παράστασης: 70’

Προπώληση εισιτηρίων: Ταμεία Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης - Τηλ. 2103418550, ticketservices.gr: https://www.ticketservices.gr/event/mcf-krotos/?lang=el

ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ

(αίθουσα: garage, υπόγειος χώρος)

Πειραιώς 206, Ταύρος, Αθήνα τηλ. 2103418550 - info@mcf.gr