Είδαμε την παράσταση «Η ωραία Ελένη στην κοιλάδα των νεκρών ερώτων» στο θέατρο RADAR

Πρόκειται για μια ποιητική μουσικοθεατρική παράσταση, έναν ύμνο στη γυναίκα σε κείμενο και δραματουργία του Δρ. Κωνσταντίνου Μπούρα με τη Γεωργία Ζώη, σε σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη.
Η παράσταση αποκτά μια άλλη διάσταση με την πρωτότυπη μουσική σύνθεση της Ζωής Τηγανούρια. Συγκλονιστικά και οργανικά μέρη της παράστασης και ζωντανά επί σκηνής η Ζωή Τηγανούρια στο ακορντεόν και ο Στέλιος Γενεράλης στα κρουστά.

Το έργο
«Η Ωραία Ελένη» είναι κακοποιημένη, όπως κάθε ανυπεράσπιστη ύπαρξη που άγεται και φέρεται στις μυλόπετρες της Ιστορίας, ενόσω η μακρόθυμος Νέμεσις επιφυλάσσεται να αποκαταστήσει την ηθική, συμπαντική, κοσμική τάξη.
Την αδικήσανε από μικρή. Συμβαίνει συχνά αυτό με την ομορφιά. Την κατατρέχουν οι άνθρωποι, την επιβουλεύονται. Ό, τι δεν φτάνουν το κατεβάζουν στο μέγεθός τους. Οι άνθρωποι επιβουλεύονται το καλύτερο, το υψηλότερο, το διαφορετικό. Η ωραία Ελένη αποτέλεσε το σύμβολο της αδικημένης ομορφιάς, σύμβολο της χαμένης ουράνιας αρμονίας.

Η παράσταση

«Ο έρωτας είναι φυλακή. Αλλά όχι η χειρότερη απ’ όλες. […] Βίωσα το θάνατο στο θλιμμένο βλέμμα μιας κακοποιημένης ύπαρξης. […] Δεν αντέχω την αδικία. Δεν την ανέχομαι. Τώρα δεν μετανιώνω πια για τίποτα. […] Κι αφού δεν γίνεται να πεθάνω, την πλάτη σάς γυρίζω. Ταπεινά… Κι αν ξαναγεννηθώ να μην με πουν ωραία Ελένη, αιτία πολέμου να μη με ξαναπούν∙ Ελένη της Τροίας, να με πουν, Ελένη της Ειρήνης.»

Λυπημένη κοιτά το κοινό η Ωραία Ελένη. Ο Έρωτας την πήρε και την σήκωσε. Πλήρωσε ακριβά την ομορφιά της. Ο φθόνος την έκαμψε, την σταύρωσε, την χρέωσε με όλες τις αμαρτίες του κόσμου, την κατέστησε αποδιοπομπαίο τράγο.

Τα κορμιά είναι πιο ευεπίδοτα από τις καρδιές. Έτσι υπέκυπτε στους πειρασμούς και στον έρωτα. Τί ευλογία ο Έρωτας και η λατρεία της Ομορφιάς!

«…Τα πολεμόχαρα αρσενικά στις γυναίκες αποδίδουν την απληστία, την ανεπάρκειά τους. Όλα τα Καλά κι Αγαθά είναι γένους θηλυκού: ομόνοια, ευδοκία, διπλωματία, ισότητα, ισονομία, δικαιοσύνη, ελευθερία, ζωή, ευγνωμοσύνη... Ζήτω οι θηλυκότητες!!!» διακηρύσσει ο Δρ. Κωνσταντίνος Μπούρας συγγραφέας αυτού του φιλοσοφικού και βαθειά ποιητικού και ευαίσθητου έργου και το αποτυπώνει στην παράστασή του, μέσα από την ουσιαστική σκηνική τοποθέτηση του σκηνοθέτη Κωστή Καπελώνη και την λεπτή και εσωτερική ερμηνεία της Γεωργίας Ζώη, που αναζητά στην σκηνή, στο κοινό, έναν συμπαραστάτη, ένα βλέμμα, που θα τη δει με συμπάθεια, με κατανόηση. «Η ίδια η γλώσσα είναι μια πατρίδα, μια μητρίδα.» Μέσα από τον ποιητικό λόγο δικαιολογεί τη θέση της, το πώς υπέκυψε σε όλα τα καλέσματα στην όμορφη φύση της. Παραμένει όμορφη, με μια υπέροχη βασιλική κίνηση και με παρρησία. Είναι μια αριστοκράτισσα, είναι ακριβώς το ελληνικό πνεύμα, που αποτυπώνεται και εξυψώνεται στην σκηνή.
Ο θεατρικός μονόλογος που θίγει ευαίσθητα θέματα, όπως την ελευθερία, τον εγωισμός, την αδικία, εντυπωσιάζει με τον ποιητικό του λόγο και διανθίζεται με σημαντικά παραδοσιακά τραγούδια, τα οποία ερμηνεύει η Γεωργία Ζώη. Την παράσταση πλαισιώνουν η πρωτότυπη μουσική και τα τραγούδια της φοβερής μουσικού Ζωής Τηγανούρια στο ακορντεόν, με τον Στέλιο Γενεράλη στα κρουστά και οι δυο ζωντανά επί σκηνής.
Η Ελένη κάνει απολογισμό και υψώνει το ανάστημά της: «Αστόχησα να είμαι καλή μητέρα και σύζυγος. Κι ο μεγάλος έρωτάς μου καταστροφή. Κορμιά νεκρά σωριάζονταν στα τείχη της Τροίας. Εμούχλιαζαν. Χολέρα και πανούκλα. Λοιμός, λιμός, καταποντισμός. Η θάλασσα φούσκωνε. Απειλούσε να μας καταπιεί. Καταπιεσμένη οργή σιγοβράζει στα σπλάχνα μου.
Ναι, πήγα πολλές φορές να αποδράσω. Της Τροίας τα τείχη με ετρόμαξαν.
Δεν πηδάει κανείς εύκολα στο κενό.
Ο έρωτας είναι φυλακή
Αλλά όχι η χειρότερη απ' όλες.
... Βίωσα το Θάνατο
Στο θλιμμένο βλέμμα μιας κακοποιημένης ύπαρξης.
Έσκισα τις σάρκες μου, διαμοίρασα και τα τελευταία ιμάτια
Για να ντύσω τους αδικημένους...
Στερνή θυσία.

Υπέρ αδυνάμου ο Λόγος, πάντα.
Για κάθε πλάσμα που αδικείται
Η Θέμις μακροθυμεί μεν
Η Νέμεσις όμως εξανίσταται.
Δίκη και Δικαιοσύνη δεν είναι πάντοτε συνώνυμες.
Δεν αντέχω την αδικία.
Δεν την ανέχομαι...
... Τώρα δεν μετανιώνω πια για τίποτα.
Εκχύλισμα πικρό των ημερών το άνθος
Σας εύχομαι καλήν αυγινήν...
Σε έναν άλλον κόσμο
Δικαιότερο,
Κάτω από έναν ήλιο που δεν δύει, μόνον ανατέλλει ατέλειωτα.
Κι αφού δεν γίνεται να πεθάνω,
Κι αφού δεν μετέχω ετούτης τής ευλογίας Τού Θανάτου,
Την πλάτη Σάς γυρίζω. Ταπεινά...»

Αυτή είναι η Ελένη του Δρα Κωνσταντίνου Μπούρα. Η Ελένη που τα έχει βρει με τον εαυτό της, κοιμάται ήσυχη τα βράδια, συγχώρησε τους διώκτες της, συμπάσχει με όλα τα έμβια όντα. Είναι η Ελένη της Ειρήνης.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Σοφίας Παγώνη, δημιουργούν εκείνη τη μεγαλοπρέπεια και την άχλη του παρελθόντος, το αιθέριο και ονειροπόλο μιας σχεδόν ουτοπικής και άπιαστης ομορφιάς, που φορές φορές κάθεται στο βράχο να εκμυστηρευτεί τον πόνο της, πίνει και το κρασί της για να «μεθύσει» την αντίξοη μοίρα της και υψώνει το ανάστημα της ομορφιάς της. Η κίνηση της ηθοποιού μελετημένη από τη Ζέφη Μπαρτζώκα απέδωσε στον ρόλο το ύφος και το ύψος, που του αναλογεί.

Η Γεωργία Ζώη, είναι μια συγκλονιστική ερμηνεύτρια και είναι βραβευμένη, μεταξύ άλλων, με το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού για την ερμηνεία της στο έργο Amber Alert στο 17ο Διεθνές Φεστιβάλ Μονοδράματος "ΜΟΝΟΑΚΤ" στην Πρίστινα (2025). Η ερμηνεία της αγγίζει βαθιά το κοινό, καθώς η Ελένη – σε μια ώριμη ηλικία πια– παίρνει για πρώτη φορά η ίδια τον λόγο, μακριά από θεές που την έκαναν τρόπαιο, και οπλαρχηγούς, που την κατέστησαν διακύβευμα πολέμου.

Μια παράσταση που στηρίζεται σε τρεις άξονες. Τον υπέροχο ποιητικό λόγο του Δρα Κωνσταντίνου Μπούρα, την εσωτερική ερμηνεία της Γεωργίας Ζώη, που πέρα από το μεγάλο της ταλέντο κατευθύνθηκε από τον σκηνοθέτη της Κωστή Καπελώνη και τέλος την μουσική της Ζωής Τηγανούρια.

Ταυτότητα της παράστασης

Κείμενο-δραματουργία: Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Σκηνοθεσία-διδασκαλία - σχεδιασμός φωτισμών: Κωστής Καπελώνης
Πρωτότυπη Μουσική σύνθεση: Ζωή Τηγανούρια
Σκηνικά - κοστούμια: Σοφία Παγώνη
Κατασκευή κοστουμιών: Μαριέττα & Μεζουρίτσα
Επιμέλεια κίνησης: Ζέφη Μπαρτζώκα
Φωτογραφίες: Θέμης Πανταζόπουλος - Capture Lab
Φωτογραφίες - Video: Ιωάννης Αρμυριώτης
Video trailer: Ευάγγελος Κάλλοου
Κατασκευή σκηνικών: Σάββας Σουρμελίδης
Artwork / Poster design: Σάββας Χριστομόγλου
Makeup Artist: Αργυρώ Βενέτη
Γραμματεία παραγωγής: Μάρα Μπήτρου

Ερμηνεία: Γεωργία Ζώη
Ακορντεόν επί σκηνής: Ζωή Τηγανούρια
Κρουστά επί σκηνής: Στέλιος Γενεράλης

Παραγωγή: Διώνης Αίνιγμα ΑΜΚΕ

Λίγα λόγια για την ηθοποιό Γεωργία Ζώη

Η Γεωργία Ζώη, με μια σπουδαία καλλιτεχνική διαδρομή 45 ετών, αποτελεί μία από τις σημαντικές παρουσίες του ελληνικού θεάτρου. Έχει ερμηνεύσει πρωταγωνιστικούς ρόλους σε δεκάδες θεατρικές παραγωγές - μεταξύ αυτών εμβληματικούς ρόλους Αρχαίας Τραγωδίας - ενώ έχει διαγράψει σημαντική πορεία στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη δισκογραφία, με παρουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Σημαντική η συνάντησή της με το ΒΑΓΓΕΛΗ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ το 1980 με τον οποίο απέδωσε το ηπειρώτικο τραγούδι ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥ ΤΟ ΜΑΝΤΗΛΙ ΣΟΥ με ηλεκτρονική μουσική.
Επίσης συνεργάστηκε με τον ΠΕΤΡΟ-ΛΟΥΚΑ ΧΑΛΚΙΑ και ερμήνευσε το τραγούδι του ΣΗΚΩ ΜΑΝΑ συνοδευόμενη από τον ίδιο με το κλαρίνο του.
Η πορεία της έχει τιμηθεί με σημαντικά βραβεία και διεθνείς διακρίσεις, μεταξύ άλλων από την UNESCO, διεθνή φεστιβάλ και πολιτιστικούς οργανισμούς, καθώς και με τιμητικά βραβεία για το σύνολο της προσφοράς της στην Τέχνη και τον Πολιτισμό.
Το 2025 επισφράγισε τη διεθνή αναγνώριση της πορείας της, αποσπώντας το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού στο 17ο Διεθνές Φεστιβάλ Μονοδράματος «MONOAKT» στην Πρίστινα, για την ερμηνεία της στο έργο «Amber Alert».