Είδαμε την παράσταση "Η μουγγή καμπάνα" του Θανάση Τριαρίδη από την ομάδα RODEZ

Μετά από δύο επιτυχημένες χρονιές στην Αθήνα και τις sold out παραστάσεις στην Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη, όπου παρουσιάστηκε στο 59ο Φεστιβάλ Δημητρίων, η παράσταση «Η Μουγγή Καμπάνα» της Ομάδας Rodez, βασισμένη στη συγκλονιστική και τρομακτικά επίκαιρη νουβέλα του Θανάση Τριαρίδη, επιστρέφει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης από 23 Μαρτίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:30.

Το έργο

Το έργο που έγραψε ο Θανάσης Τριαρίδης το 2003 είναι ένα καλά δομημένο παραμύθι, με πολλά παραδοσιακά στοιχεία και πολλές γνώριμες αναφορές στην σύγχρονη μισαλλοδοξία και τον ρατσισμό, όπως βέβαια και στη βία και μοιραία στο έγκλημα και μάλιστα στο συγκεκαλυμμένο έγκλημα, που βέβαια δέχεται την «ευλογία» ενός συστήματος που συντηρεί ακριβώς αυτούς τους διαχωρισμούς των ανθρώπων και το μίσος μεταξύ τους. Κάθε κοινωνική ομάδα όταν απειλούνται οι θεσμοθετημένες αξίες της το εκλαμβάνει σαν απειλή για τη ζωή της.

Ο Ισμαήλ και η χριστιανή Μαρία αγαπήθηκαν και απέκτησαν ένα παιδί. Επειδή εκείνος ήταν αλλόθρησκος αναγκάστηκε κατόπιν θεϊκής οδηγίας, όπως νόμιζε, να σκοτώσει το παιδί του. Έψαξε ένα χωριό με εκκλησιά χωρίς καμπάνα για να εκπληρώσει ένα τάμα του, ένα χρέος στο παιδί και την νεκρή χριστιανή γυναίκα του. Βρήκε ένα χωριό που λεγόταν Ευλογιά, που δεν είχε καμπαναριό. Η καμπάνα δημιουργήθηκε με μέταλλο και με το αίμα του παιδιού του. Έτσι σε μιαν απέραντη έρημη πολιτεία στέκεται μια αλλόκοτη εκκλησία με μια τεράστια, ακόμη πιο αλλόκοτη, σκοτεινή καμπάνα που έχει το χρώμα του σκοτωμένου αίματος. Η καμπάνα έγινε «το Στόμα του Θεού» και όλοι όσοι επιθυμούσαν ευλογία, ή ζητούσαν ένα θαύμα πήγαιναν εκεί. Η αλαζονεία όμως των ευλογημένων, του εκλεκτού λαού, που απέκτησε εξουσία και δύναμη, οδήγησε τους κάτοικους του χωριού σε φρικτά εγκλήματα, έναντι των προσφύγων Λορ, με αποτέλεσμα η φωνή της αιμάτινης καμπάνας να σωπάσει. Όσο κι αν τράβαγαν τη γλώσσα της κανένας ήχος δεν έβγαινε πια. Όλα ξεκίνησαν το 1191 μετά τον Χριστό, κι ακόμα συνεχίζουν. Το χωριό της Ευλογιάς που ήταν για αιώνες ο «Παράδεισος», λόγω μιας γενοκτονίας, που βρίσκει ένοχους τους κατοίκους της, κάνει το Στόμα του Θεού να πάψει. Το ξέσπασμα του λοιμού που μετατρέπεται σε επιδημία είναι το μόνο που τους αναγκάζει να ψάξουν τον τρόπο για να επανορθώσουν και να επιστρέψουν στην εποχή της ευμάρειας.

Πώς επηρεάζεται κάποιος όταν αναλαμβάνει εξουσία, πώς μια κοινωνία υποδέχεται τους πρόσφυγες, πώς αντιμετωπίζουν οι πολίτες το ξέσπασμα μιας επιδημίας και τελικά πώς χωράει μέσα σε αυτά η αλληλεγγύη και η ενσυναίσθηση. Ένα έργο γραμμένο το 2003, με ζητήματα τόσο επίκαιρα που απασχολούν την κοινωνία μέχρι και σήμερα. Οι ευλογημένοι και οι Λορ, θυμίζουν τους Χριστιανούς και τους Σαρακήνους από τον Χριστό ξανασταυρώνεται του Νίκου Καζαντζάκη. Ο αιώνιος διχασμός, αλληλοσκοτωμός και κληρονομημένο μίσος. Ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής του 20ου αιώνα Κορνήλιος Καστοριάδης έχει τοποθετηθεί καίρια σχετικά με τις ρίζες του μίσους.

«Το μίσος καθορίζει τον πόλεμο και εκφράζεται μέσω αυτού, Η φράση του Αντρέ Μαλρό «είθε η νίκη σε αυτό τον πόλεμο να ανήκει σε όσους πολέμησαν χωρίς να τον αγαπούν» εκφράζει μία ελπίδα που στην πραγματικότητα διαψεύδεται σε όλους σχεδόν τους πολέμους. Αλλιώς δεν θα καταλαβαίναμε πώς εκατομμύρια άνθρωποι στη διάρκεια της ιστορίας ήταν πρόθυμοι, από τη μία στιγμή στην άλλη, να σκοτώσουν αγνώστους ή να σκοτωθούν από αυτούς. Και όταν η δεξαμενή του μίσους δεν βρίσκει διέξοδο στον πόλεμο, εκδηλώνεται υπόκωφα με τη μορφή της περιφρόνησης, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού».

Η παράσταση

Η ομάδα RODEZ δημιουργεί μια «χειροποίητη» παράσταση με τέσσερις ηθοποιούς, συνεχώς επί σκηνής, με εργαλεία το σώμα τους και τη φωνή τους. Η μουσική είναι πρωτότυπη, επηρεασμένη από δημοτικά τραγούδια, μοιρολόγια και εκκλησιαστικούς ύμνους. Δημιουργούν ένα μυσταγωγικό τελετουργικό, γνωστό από καταβολής κόσμου το ‘’κάτσε, να σου πω μια ιστορία’. Αφήγηση λοιπό σαν παραμύθι.

Τα στοιχεία που χρησιμοποιεί για το παραμύθι του είναι γνώριμα σε διάφορες παραδόσεις. Στην τέχνη, η χρήση αίματος για τη δημιουργία αγαλμάτων ή εικόνων αποτελεί μια ακραία μορφή έκφρασης που συμβολίζει τη θνητότητα, την εξάρτηση και τη βιολογική ταυτότητα, έτσι έγινε και με την καμπάνα του έργου. Μέσα από αυτή την κατασκευή διαιώνιζε τη ζωή του χαμένου του παιδιού ο Ισμαήλ. Είναι εξάλλου γνωστό ότι σε διάφορα τελετουργικά αντικείμενα, σε κάποιες παραδόσεις, χρησιμοποιείται αίμα για να "αγιάσει" ή να δώσει ζωή σε αντικείμενα. Στη Λέσβο σύμφωνα με την παράδοση, η ανάγλυφη εικόνα του Ταξιάρχη στο Μανταμάδο είναι φτιαγμένη από το χώμα και το αίμα των μοναχών που σφαγιάστηκαν από Σαρακηνούς πειρατές. Την κατασκεύασε με το αίμα τους ο τελευταίος επιζών μοναχός της σφαγής.

Ο ήχος της καμπάνας λειτουργεί προειδοποιητικά για χαρμόσυνα ή πένθιμα γεγονότα. Η σιγή της μπορεί να συμβολίζει την απουσία αυτής της προειδοποίησης, την παύση της πνευματικής κλήσης ή ακόμη και τον πνευματικό «θάνατο», μπορεί να υποδηλώνει την απουσία αντίδρασης, την έλλειψη εγρήγορσης ή την αδιαφορία της κοινωνίας απέναντι σε γεγονότα. Ό,τι ακριβώς συνέβη στους ευλογημένους.

Η σίγαση της καμπάνας θυμίζει το γνωστό ελληνικό λαϊκό παραμύθι «Κάποτε ριζώνουν και τα λόγια», που διδάσκει ότι τα λόγια, ειδικά τα μυστικά, έχουν δύναμη και, όταν ειπωθούν, δεν ξεριζώνονται εύκολα, το ίδιο και οι κληρονομημένες προκαταλήψεις, οι δεισιδαιμονίες και οι απαρχές του μίσους. Στη μια περίπτωση μιλά η καλαμιά στο πηγάδι και στην περίπτωση του έργου του Τριαρίδη η καμπάνα προτιμά να μουγκαθεί μήπως και ταρακουνηθούν οι πιστοί και ευσεβείς, πρόθυμοι να κατασπαράξουν κάθε « εισβολέα».

Οι τέσσερις ηθοποιοί επί σκηνής, Σόνια Καλαϊτζίδου, Μάριος Κρητικόπουλος, Ανθή Σαββάκη και Ηλέκτρα Σαρρή, εναλλάσσονται στους ρόλους και δημιουργούν εκείνη την μυστηριακή ατμόσφαιρα ενός ανατολίτικου παραμυθιού, με τόσο γνώριμα χαρακτηριστικά σε όλους μας. Υπέροχη κίνηση, καταπληκτικές φωνές και ερμηνείες, συντονισμένη στη λεπτομέρεια παράσταση από τους ηθοποιούς και από τους σκηνοθέτες της, Μάριο Κρητικόπουλο και Πάνο Αποστολόπουλο, που απέβλεπαν να προβληματίζουν γύρω από αυτή την μωροφιλοδοξία του ανθρώπου, την ευκολοπιστία του και βέβαια τον χειρισμό του από επίδοξους πολεμοχαρείς, αιμοδιψείς, φανατικούς, αισχροκερδείς τυχοδιώκτες.

Υπέροχη η μουσική της Ηλέκτρας Σαρρή, που αποδεικνύει πολυταλαντούχα πλάσματα, ηθοποιός της παράστασης η ίδια και μουσικός. Τα πολυφωνικά της τραγούδια, η ερμηνεία τους συγκλόνιζε τους θεατές, κάνοντας συνάψεις με διάφορα είδη μουσικής, που ξεπερνούν τα σύνορα και τις προκαταλήψεις.

Κομβικό ρόλο έπαιξε η κίνηση που επιμελήθηκε ο Νικόλας Χατζηβασιλειάδης, κίνηση που απέδειξε ότι η τέχνη δεν έχει όρια και από την άλλη εξυπηρέτησε ένα άρτιο εικαστικό αποτέλεσμα. Οι φωτισμοί του Δημήτρη Μπαλτά λειτούργησαν σωστά και αποκαλυπτικά πάνω στο κείμενο του Θανάση Τριαρίδη, που δραματουργικά επεξεργάστηκε άρτια όλη η Ομάδα Rodez.

Η ζωή κάθε ανθρώπου έχει αξία και απαιτεί σεβασμό. «Τα κλάματα των παιδιών σε κάποιον πάτο καζανιού του κόσμου [… ] αυτός ο καναπές στην Αντίς Αμπέμπα, ο γεμάτος κάτουρα και μύξες και ευκοίλιες, ο γεμάτος δάκρυα παιδιών ίσως να είναι η εκκλησία μου.» είχε δηλώσει ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης και το προσωπογραφούμε και εμείς. Αυτός είναι ο μόνος λόγος για να παλέψει κάποιος, όχι για δόγματα και συμφέροντα και ιδεοληψίες.

Μια παράσταση που πραγματικά δεν πρέπει να χάσετε!

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Συγγραφέας: Θανάσης Τριαρίδης

Σκηνοθεσία: Μάριος Κρητικόπουλος, Πάνος Αποστολόπουλος

Δραματουργική επεξεργασία: Ομάδα Rodez

Μουσική: Ηλέκτρα Σαρρή

Σκηνικά/Κοστούμια: Αλεξάνδρα-Αναστασία Φτούλη

Επιμέλεια κίνησης: Νικόλας Χατζηβασιλειάδης

Σχεδιασμός φωτισμών: Δημήτρης Μπαλτάς

Φωτογραφίες Αφίσας: Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου

Φωτογραφίες παράστασης: Νίκος Τσίρος

Εκτέλεση παραγωγής: Ομάδα Rodez, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου| Art Ensemble

Ερμηνεύουν (αλφαβητικά): Σόνια Καλαϊτζίδου, Μάριος Κρητικόπουλος, Ανθή Σαββάκη, Ηλέκτρα Σαρρή.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης

Πειραιώς 206, Ταύρος

Από Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026

Κάθε Δευτέρα & Τρίτη, στις 21.30

Διάρκεια: 70’

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

Προπώληση: Ticketservices και στα ταμεία του θεάτρου.