Είδαμε την παράσταση ""Η Ιφιγένεια στο Άργος" στο Μικρό Κεραμεικό

Το κείμενο της παράστασης παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο τον Σεπτέμβρη του 2025.
Το έργο αντλεί έμπνευση από τον μύθο, τις τραγωδίες, αλλά και από πλήθος κλασικών και σύγχρονων κειμένων με θέμα την Ιφιγένεια και τη θυσία της. Στην Ιφιγένεια στο Άργος συναντώνται ιδέες, στίχοι και σπαράγματα από τον Ευριπίδη, τον Αισχύλο, τον Γιάννη Ρίτσο, τον Δημήτρη Δημητριάδη, τον Θανάση Τριαρίδη, τον Ιάκωβο Καμπανέλλη, τον Έκτορα Κακναβάτο, τον Δημήτρη Χατζή, τη Madelein Miller, τον Charlew Mee, τον Jean René Lemoine και άλλους.

Η παράσταση Η Ιφιγένεια στο Άργος ακολουθεί την ηρωίδα σε ένα ταξίδι επιστροφής και αυτογνωσίας. Μια Ιφιγένεια ώριμη, σημαδεμένη από την παιδική ηλικία, οργισμένη ως γυναίκα, τρυφερή και τρομαγμένη, κυνική και εξεγερμένη. Η φωνή της πάλλεται ανάμεσα στη μνήμη και την επανάσταση, αναμετριέται με την αδικία της θυσίας, τον παραλογισμό του πολέμου, το βάρος της οικογένειας. Στο τέλος μπορεί να φωνάξει όσο δεν φώναξε τότε που για πολιτική σκοπιμότητα την θυσίαζαν.

Το έργο

Σαν μια μεγάλη επιστολή προς τον αδελφό της Ορέστη –τον άντρα που κατέρρευσε μετά τον φόνο της μητέρας τους, η Ιφιγένεια εξομολογείται , αποκαλύπτει τις βαθιές της ανησυχίες, την αγανάκτησή την ,
την ακύρωσή της ως γυναίκα. Η αφήγηση φτάνει μέχρι το σήμερα.

Ακολουθώντας τον μύθο της Ιφιγένειας μέσα από την ποίηση, η Μαριτίνα Πάσσαρη επιχειρεί να δώσει ζωή στην προσωπικότητα της Ιφιγένειας, αυτού του αθώου σφαγίου, που μέσα στην συνθλιπτική, ωμή, μακάβρια φύση του πολέμου γίνεται το σύμβολο της εκμετάλλευσης της γυναίκας, που προσπαθεί να σωθεί και να σώσει το παιδί της μέσα από τον πόλεμο. Η αιματοβαμμένη διαδρομή της, ο πόνος της ψυχής της κατατίθεται ανυπεράσπιστη στην σκηνή. Ξεδιπλώνει τον μύθο που την συνοδεύει. «Ο Ορέστης είναι ο αδελφός,
που σκότωσε την μητέρα μας». Μετά τρελάθηκε. Η Ηλέκτρα τον έσπρωξε να διαπράξει τον φόνο.

Περιγράφει πώς η μητέρα της σκότωσε τον πατέρα της στο μπάνιο για να εκδικηθεί την θυσία της. Μετά ο Ορέστης έπρεπε να εκδικηθεί τον φόνο του πατέρα του.
Ο αδελφός της ήρθε να τη βρει, αλλά
δεν την αναγνώρισε. Κάθε μέρα γεμίζει σελίδες με το όνομά της. Του έγινε εμμονή ο θάνατός της. Σκοπεύει να αφήσει το άγαλμα της θεάς στην Βραυρώνα και μετά να περάσει από το σπίτι τους, πριν πάει
να βρει τον Ορέστη.

Στο σπίτι τους, η αίθουσα των κιόνων, το πιάνο η θλίψη και ο θάνατος παραμόνευε. Τα διηγείται όλα στον αδελφό της. «Το νερό δεν δροσίζει πια». Ανακαλεί αναμνήσεις, ξεκαρδίζεται, αγανακτεί, πονά. Θυμάται ότι όταν την οδηγούσαν στον θάνατο δεν μίλησε καθόλου,δεν φώναξε, τώρα νιώθει την ανάγκη να ουρλιάξει. Φαντάζεται τη μητέρα της να απειλεί τον πατέρα της, που της σκοτώνει το παιδί, και μετά να ζητά τη βοήθεια του Αχιλλέα, να την παντρευτεί πραγματικά, πριν τη θυσία, για να τη σώσει από τον θάνατο ως άνδρας της πια. Μπαίνει στη θέση της μητέρας της, βλέπει τον πόνο της.

Η παράσταση

Και η Ιφιγένεια είχε όνειρα σαν μικρό κορίτσι, ήθελε να την αγαπήσουν, να αγαπήσει και να παντρευτεί.
«Αν κάποιος την αγαπούσε, θα ήταν αλλιώς. Δεν θα είχε σημασία η κατάρα, που κρέμεται πάνω από την οικογένειά τους.» Πώς θα ήταν αν ο πατέρας της δεν σκότωνε το ιερό ελάφι της Άρτεμης και δεν πίστευε
τον μάντη Κάλχα, που του είπε να τη θυσιάσει για να κινήσουν τα πλοία για την Τροία; Μέσα στο σπίτι περιγράφεται μια σκηνή στο μπουντουάρ της μητέρας της. Δοκιμάζει το φόρεμά της, φορά το κραγιόν της. Σκέφτεται πόσο όμορφη ήταν εκείνη και πως ποτέ δεν θα της μοιάσει. Σκέφτεται πώς θα ήταν αν ζούσε.
Θα την καμάρωνε, καθώς πάντα έλεγε ότι από όλα της τα παιδιά η Ιφιγένεια ήταν το πιο απονήρευτο. Όμως με αυτή την αθωότητα και με βάρβαρους τα έβγαλε πέρα και δείχνει πιο καλά από όλους.

Θεωρεί όμως ότι η μητέρας είχε αδυναμία τον Ορέστη και οι υπόλοιπες ζήλευαν. Έψαξε στην αποθήκη
και βρήκε δικά τους παιδικά πράγματα. Βρήκε την αποκριάτική της μάσκα τότε που ήθελε να ντυθεί ελάφι.
Οι σκηνές, που η συγγραφέας και ηθοποιός Μαριτίνα Πάσσαρη δημιουργεί, είναι σκηνές ρεαλιστικές, γεμάτες ζωντάνια, σκηνές πασπαλισμένες με την αχλή μιας αθώας παιδικότητας.

Ο Ορέστης δεν τα έχει χαμένα καθώς λέει, απλά ανέλαβε τον δύσκολο ρόλο να βάλει τέλος σε αυτή
την τραγωδία. Κάποιος έπρεπε να το κάνει. Ε, το έκανε εκείνος!

Η Ιφιγένεια ένιωθε απροστάτευτη και ανυπεράσπιστη μέσα σε αυτά τα θηρία, τους ανυπόμονους στρατιώτες σε αναμονή πολέμου, μαζί τους και ο πατέρας της. « Δεν είμαι Αντιγόνη, Κλυταιμνήστρα, Ηλέκτρα, Φαίδρα, Μήδεια και Αγαύη. Εγώ είμαι το θύμα.» Εκείνη γεννήθηκε για να θυσιαστεί και να φύγουν τα πλοία, να σκοτωθούν τόσοι άνθρωποι, γυναίκες και παιδιά, «εκείνη γεννήθηκε για να μισεί […] η μήτρα της δονείται μπρος τη φρίκη». «Πόσα σκατά βάλατε στο κεφάλι ενός παιδιού;» για να θέλει να θυσιαστεί για να νικήσει
η Ελλάδα, να σφαγιασθούν τόσοι άνθρωποι και παιδιά, γιατί έτσι είναι « αυτοί που σφάζουνε παιδιά νικάνε…».

Ένιωθε καλά αποτραβηγμένη στη χώρα των βαρβάρων, όταν για όλους στο Άργος ήταν πεθαμένη. Βλέπει το μέλλον σαν την Κασσάνδρα, φαίνεται το κάνει αυτό η συνάντηση με το θάνατο. Ο Ορέστης θα
το σκάσει με την Ερμιόνη. Εκείνη δεν θέλει πια να υπακούει και οι θεοί δεν θέλουν τίποτα άλλο παρά την ανυπακοή. Η Ιφιγένεια ψάχνει τα δικά της πατήματα σε δικό της παρόν. Φεύγει περιπλανιέται, μπαίνει σε ένα ξενοδοχείο «Ιφιγένεια Ρουμς» , γνωρίζει έναν Αχιλλέα και πίνουν μπίρες, προσπαθεί να λύσει τους μύθους
και στο τέλος, θέλει μόνον ελευθερωθεί από όλους αυτούς και το βαρύ τους φορτίο.

Μια Ιφιγένεια που δεν παραμένει θύμα αλλά διεκδικεί τον λόγο της.
Η Μαριτίνα Πάσσαρη επιχειρεί μια solo performance, που διασταυρώνει την αρχαιότητα με τα πιο καίρια ζητήματα της εποχής μας: το σώμα, τη μνήμη, την ταυτότητα, την επιθυμία, τη βία. Ξεκινώντας από το πάνω μέρος της σκηνής προωθείται στο σπίτι κάτω, με τον ανάλογο φωτισμό της νοσταλγίας και της διερεύνησης. Η κίνησή της γυναίκας, που θα ήθελε να ζήσει, περισσότερα, θα ήθελε να απολαύσει περισσότερα και να μην αφιερωθεί ούτε στην πατρίδα, ούτε στην οικογένεια, ούτε στην θεά. Η ερμηνεία της είναι εσωτερική και αποκαλυπτική για ένα κείμενο όπου η Ιφιγένεια μιλά ξανά, όχι για να θυσιαστεί, αλλά για να ζήσει. Η κίνηση της ηθοποιού, πολύ μελετημένη από την Αλίκη Καζούρη, εκφράστηκε άρτια από την Μαριτίνα Πάσσαρη, άλλοτε παιδική, άλλοτε κίνηση γυναίκας, που θέλει να φλερτάρει και να μπει ενεργά στη ζωή, άλλοτε μετρημένη μπροστά στα εμπόδια των δυστυχιών, των δυσκολιών και της προχωρημένης για νεανικά σχέδια, ηλικίας.

Η μουσική του Στάθη Ιωάννου εκπληκτική και προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του έργου, συναντιέται οργανικά με τα « Παιδιά κάτω στον κάμπο» του Μάνου Χατζιδάκη και το «Rock’ n toll suicide» του David Bowie.

Εκπληκτικό το κοστούμι της Ιφιγένειας, που επιμελήθηκε η Ευδοκία Βεροπούλου, όπως και τα σκηνικά.
Το κοστούμι εμπεριέχει όλη τη ζωή της ηρωίδας. Την παιδικότητα, τον γάμο που δεν έγινε, το αίμα της θυσίας, το μαύρο του πολέμου και της μοναχικής ζωής. Με καίρια αντικείμενα στήθηκε ο χώρος του σπιτιού, ώστε να ευνοηθεί η εξομολόγηση.

Μια παράσταση, που αξίζει κανείς να δει για να αξιολογήσει την μετεγγραφή ενός μύθου και μια υπέροχη ερμηνεία.

Ταυρότητα Παράστασης

Κείμενο – Ερμηνεία: Μαριτίνα Πάσσαρη
Κίνηση: Αλίκη Καζούρη
Μουσική: Στάθης Ιωάννου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ευδοκία Βεροπούλου
Επιμέλεια Παραγωγής: Έφη Ψυχογιού
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Οπτικό Υλικό: Παύλος Πάσσαρης, Χάρης Βλασιάδης
Αφίσα: Μαρία Νίτσιου
Επικοινωνία: Νταίζη Λεμπέση

Πληροφορίες

Χώρος: Μικρός Κεραμεικός

Ευμολπιδών 13, Αθήνα 118 54

Παραστάσεις: από 11 Νοεμβρίου 2025 κάθε Τρίτη στις 21:15

Τιμή εισιτηρίου: Γενική είσοδος 12€

Προπώληση: ticketservices.gr