Είδαμε την παράσταση "ΕΡΓΟ ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΩΝ" στο Θέατρο Ροές

«…τι θα ήμουν χωρίς τα σύμβολά μου;»

✍🏻 Γράφει: η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή

«Το Έργο των Δύο Προσώπων» είναι ένα από τα πιο πειραματικά και μεταθεατρικά έργα του Τενεσί Ουίλιαμς. Δεν είναι απλώς μια ιστορία για δύο αδέλφια — είναι ένας στοχασμός πάνω στην ίδια τη φύση της ύπαρξης και της τέχνης. Είναι η κατάθεση της δικής του ζωής, του δικού του αδιέξοδου, του προσωπικού του χάους.
Είναι έργο αυτοβιογραφικό, καθώς ο Ουίλιαμς αντικατοπτρίζει την ίδια του την ψυχολογική απομόνωση και τη σχέση του με την αδερφή του Ρόουζ, που υπέφερε από ψυχική ασθένεια. Είναι έργο της ύστερης περιόδου του Τενεσί Ουίλιαμς, κατά την οποία, ήταν επηρεασμένος από συγγραφείς, όπως ο Σάμουελ Μπέκετ και ο Χάρολντ Πίντερ και πειραματίστηκε με ένα νέο ύφος γραφής παρουσιάζοντας έργα πολύ διαφορετικά από εκείνα που τον είχαν καθιερώσει ως έναν από τους σπουδαιότερους θεατρικούς συγγραφείς παγκοσμίως.
Το έργο έχει στοιχεία παραλόγου, και πώς αλλιώς θα γινόταν από την στιγμή που έχει να διαχειριστεί αδιέξοδες καταστάσεις. Το έργο γράφτηκε σε τρεις εκδοχές από τον συγγραφέα και τελικά η τελευταία εκδοχή το 1973 ήταν αυτή που ο συγγραφέας επέλεξε να συμπεριλάβει στον 5ο τόμο των έργων του και αυτό είναι το κείμενο της παράστασης. Ο Ουίλιαμς πίστευε πως «Το Έργο των Δύο προσώπων» ήταν το αριστούργημά του και δήλωνε ότι «βρίσκεται ιδιαίτερα κοντά στο μεδούλι της ύπαρξής του, όπου κι αν βρίσκεται αυτή».

Το έργο

Ο Φελίς και η Κλαιρ Ντεβότο είναι ηθοποιοί και αδέρφια. Όταν εγκαταλείπονται από το θίασό τους σε ένα θέατρο μιας άγνωστης πόλης, ολομόναχοι και αντιμέτωποι με το κοινό, που καταφτάνει, αποφασίζουν να παίξουν το «Έργο Δύο Προσώπων», ένα έργο του Φελίς, το οποίο φαίνεται να περιλαμβάνει πολλά στοιχεία από την προσωπική τους ζωή. Γεγονότα, αναμνήσεις και προσωπικά τους τραύματα ζωντανεύουν στη σκηνή από τα δύο αδέρφια. Καθώς υπάρχει αυτή η παραδοχή ότι ο ηθοποιός παίζει τον εαυτό του, εκθέτουν επί σκηνής όλα τους τα τραύματα . Η τέχνη τους είναι εξομολογητική, παρουσιάζουν την αλήθεια τους, θέλουν να αποδεσμευτούν από τα βιώματα, που τους επιβαρύνουν και τους καθορίζουν. Δραματοθεραπεύονται επί σκηνής. Μιλούν για έναν πατέρα που ασχολούνταν με την αστρολογία, με φιλοσοφία και θεωρίες, που αλληλοσκοτώθηκαν με τη μητέρα τους, χωρίς να διευκρινίζεται ποιος σκότωσε πρώτος τον άλλον και μετά αυτοκτόνησε. Τα παιδιά διατελούν σε σύγχυση και βγάζουν μπροστά φόρα λεπτομέρειες της ζωής τους που τους έχουν στοιχειώσει και δείχνουν να μην μπορούν να διαχειριστούν.

Η παράσταση

«Το έργο των δύο προσώπων» είναι ένα κάλεσμα να παίξεις με το φόβο να παίξεις με τη φωτιά. Η σκηνοθέτης και ηθοποιός Νάνα Παπαδάκη μας καλεί να χαθούμε στο σύμπαν του Ουίλιαμς. Ο φόβος υπάρχει γύρω τους αδιόρατος, μέσα στο σκοτάδι. Νιώθει κανείς αυτή την κρύα ανάσα μιας αδιόρατης απειλής, που δημιουργεί ένα συναίσθημα με τον οποίο κανένα άλλο συναίσθημα δεν μπορεί να συγκριθεί σε δύναμη.

Ο σκηνικός χώρος με άτακτα αντικείμενα γύρω σπαρμένα εδώ και εκεί στην σκηνή, καρέκλες ομπρέλα, μικρογραφία πιάνουν, σελοφάν, ηλιοτρόπια, μικρογραφία πρόσοψης σπιτιού, τραπέζι, τηλέφωνο, μπουκάλι με ποτό, πώς να σβήσει κάποιος την απελπισία του, βασιλική στέκα για τα μαλλιά, κείμενα ρόλων, δηλώνουν την πολυπλοκότητα των σκέψεών τους και την διάχυσή τους στο χώρο και στον χρόνο.

Η Κλαιρ πρέπει να παίξει καλά για να ξεγελάσει το κοινό, που δεν ξεγελιέται εύκολα. Είναι δύο αδέλφια, που φοβούνται ακόμα και τη σκιά τους. Αγαπιούνται όμως βρίσκονται μετέωροι μέσα σε ένα θολό σύμπαν και σε αυτό παρασύρουν και τους θεατές. Έχουν τραυματιστεί από ένα τραγικό έγκλημα, που έλαβε χώρα μέσα στο σπίτι τους. Ο Φελίς ( Βαγγέλης Παπαδάκης) λέει στην Κλαιρ ( Νάνα Παπαδάκη) πόσο είναι υπέροχη με τους δημοσιογράφους, ακόμα και όταν φωνάζει απέναντι σε ένα αλαλάζον πλήθος. Η Κλαιρ έχει κουραστεί με την περιοδεία και θα ήθελε να πάνε σπίτι τους, να σταματήσουν να παίζουν θέατρο. Όμως σπίτι τους είναι το θέατρο, είναι η ζωή τους. Η Κλαιρ δηλώνει ότι θα το έκαιγε, άρα θα τελείωνε και τη ζωή μόνο και μόνο για να ζεσταθεί, συνεπώς για να γλιτώσει, να απαλλαγεί από ό,τι την βαραίνει. Ξεκαθαρίζεται ότι θα παίξουν «το έργο των δύο χαρακτήρων» ακόμα και αν δεν το θέλει αυτό η Κλαιρ. Προτιμούν τον εγκλεισμό τους στην σκηνή, πάρα να αντιμετωπίσουν την οδυνηρή πραγματικότητα. Ξεκινά το θέατρο μέσα στο θέατρο. Καταρρέουν τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, ανάμεσα στους ίδιους και στους ρόλους τους. Ο καθένας έχει μια εικόνα για τον εαυτό του, που την περιφέρει, χωρίς να είναι αυτή η πραγματική εικόνα. Ο καθένας ζει και περιφέρει τη μάσκα του.

Ο Φελίς μοιάζει βασανισμένος και εσωστρεφής, μοιάζει άλλοτε κυριαρχικός στη σχέση του με την αδελφή του, άλλοτε τρομερά ευάλωτος. Το σίγουρο είναι ότι εξαρτάται συναισθηματικά από εκείνη, όπως και εκείνη από αυτόν. Είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η Κλαιρ θέλει να απομακρυνθεί από το τραυματικό βίωμα και την τελευταία εικόνα της μητέρα της μέσα στο αίμα. Θεωρούν ότι όλα συμβαίνουν από την γρουσουζιά ενός οικογενειακού κειμηλίου, ενός δακτυλιδιού με πέτρα οπαλίνας. Θα μπορούσε κάτι τόσο όμορφο να είναι δυσοίωνο και καταστροφικό;

Το έργο βρίθει από βιωματικά στοιχεία, μέσα στη σφαίρα του παραλόγου. Εμφανής η πάλη ανάμεσα στα ένστικτα και τον ορθολογισμό, ανάμεσα στο είναι και στο φαίνεσθε.

Η μοναξιά και η τρέλα αποτελούν τις δύο όψεις της ίδιας απομόνωσης. Ο Βαγγέλης Παπαδάκης και η Νάνα Παπαδάκη, αποδίδουν απόλυτα αυτή την απομόνωση και εμφανίζουν την τέχνη ως καταφύγιο, αλλά και ως φυλακή. Οποιαδήποτε προσπάθεια να φύγουν από το σπίτι πέφτει στο κενό. Εκεί που νομίζει ο θεατής ότι έχουν φτάσει κάπου, αμέσως ο ένας τραβά τον άλλο στο «παιχνίδι» αυτό, που δεν τελειώνει ποτέ. Παίζουν μέχρι εξαντλήσεως, μέχρι να τελειώσει η ζωή. Διαφυγή καμία.

Η έξοδός τους από το σπίτι μοιάζει άθλος.

Το έργο μοιάζει με τις «Δούλες» του Ζενέ. Είναι παιχνίδι ρόλων, θέατρο μέσα στο θέατρο. Ο ένας είναι ο καθρέφτης του άλλου. Η συναισθηματική τους κατάσταση είναι ευάλωτη και αλληλοεξαρτώμενη.

Τα δυο αδέλφια δομούν την προσωπικότητα του καλλιτέχνη, που ζει ανάμεσα στην ψευδαίσθηση και την αλήθεια. Ο Φελίς και η Κλαιρ δεν μπορούν πια να ξεχωρίσουν τι είναι παιχνίδι και τι πραγματικότητα. Μέσα σε αυτό το θολό τοπία καλούνταν να επιβιώσει ο συγγραφέας. Ένα κρυμμένο πιστόλι θα μπορούσε να είναι μία λύση αν οπλιστεί. Πώς όμως αφού οι δυο του τους είναι αχώριστοι; Ένα αδιέξοδο με συνέπειες ψυχολογικές, ηθικές και κοινωνικές.

Λειτουργική η σκηνοθεσία της Νάνας Παπαδάκη, πολύ εσωτερική, με πολλές αιχμές, αποκάλυψε τις πτυχές του κειμένου και παράλληλα έδωσε την ευκαιρία στην ίδια, στο ρόλο της Κλαιρ και στον Βαγγέλη Παπαδάκη στο ρόλο του Φελίς να αποδώσουν το ανεπούλωτο τραύμα, που μεγαλώνει μαζί τους μέσα στο χρόνο. Αυτοαναλύονται αενάως επί σκηνής καλώντας σε αυτό το ταξίδι και το κοινό. Στο τέλος ο μετεωρισμός όλων μας ενώνει σε μια συμπαντική σιωπή.

Εξαιρετική η διαμόρφωση του σκηνικού χώρου από τη Νάνα Παπαδάκη και τον Βαγγέλη Παπαδάκη, χωρίς διαχωρισμό σκηνής και σπιτιού, μόνο κάποια στιγμή με κιμωλία εκείνος χαράζει τον χώρο στον οποίο θα κληθεί να παίξει η αδελφή του, επισημαίνοντας πόσο το οικείο, το εσωτερικό, επηρεάζει το κοινωνικό, αυτό που κανείς εκδηλώνει και εκθέτει στο κοινό, όπως γίνεται και στη ζωή του Ουίλλιαμς. Υπέροχα τα κοστούμια της Άσης Δημητρολοπούλου και εξαιρετική η ατμοσφαιρική μουσική του Βασίλη Τζαβάρα και βέβαια τους ανάλογους φωτισμούς της Μαρίας Αθανασοπούλου.

Μια πολύ ιδιαίτερη παράσταση με προσωπικό χαρακτήρα. Το θέατρο παρεισφρέει ψυχαναλυτικά μέσα στη ζωή του ηθοποιού και του θεατή, και μαζί επιχειρούν ένα εσωτερικό επίπονο ταξίδι.

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Αλίκη Κατσαβού

Σκηνοθεσία: Νάνα Παπαδάκη

Σχεδιασμός φωτισμών: Μαρία Αθανασοπούλου

Κοστούμια: Άση Δημητρολοπούλου

Μουσική: Βασίλης Τζαβάρας

Διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Νάνα Παπαδάκη, Βαγγέλης Παπαδάκης

Βοηθός σκηνοθέτη: Ζωρζέτ Αλιμπέρτη

Φωτογράφηση - Βίντεο: Κατερίνα Τζιγκοτζίδου

Γραφιστική επιμέλεια: Κώστας Στεφανόπουλος (GDStudio)

Επικοινωνία: Μαριάννα Παπάκη, Nώντας Δουζίνας (Cont Act)

Παραγωγή: Μαλντορόρ Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία

Πρωταγωνιστούν: Βαγγέλης Παπαδάκης, Νάνα Παπαδάκη

Δείτε το trailer:

https://youtu.be/z2ygUEh1oAQ?feature=shared

Info

Τοποθεσία: Θέατρο ΡΟΕΣ, Ιάκχου 16, Γκάζι (μετρό Κεραμεικός)

Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων:

Κυριακή: 1/3, 8/3, 15/3, 22/3, 29/3, 5/4, ώρα έναρξης 16.00 (matinée):

&: Σάββατο 21/3, ώρα έναρξης 19.00, Μ. Δευτέρα 6/4, ώρα έναρξης 21.00

Πληροφορίες: Τηλ.: 6976840689
Τιμές Εισιτηρίων:
17€ κανονικό, 12€ μειωμένο, 8€ ατέλεια
Προπώληση:
https://www.ticketservices.gr/event/ergo-dyo-proswpwn-theatro-roes/?lang=en