Είδαμε την παράσταση "ΕΝΤΑ" των Αντώνη Τσιοτσιόπουλου και Γιώργου Παλούμπη στο Θέατρο Τζένη Καρέζη

Σε σκηνοθεσία Γιώργου Παλούμπη | Από 21 Νοεμβρίου 2025 κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή

✍🏻 Γράφει: η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή

Η Έντα Γκάμπλερ, θεωρείται ένας από τους σπουδαίους δραματικούς ρόλους στο θέατρο.

Είναι έργο ενδεικτικό του «ιψενικού τριγώνου». Σε μια κοινωνία που ζει μέσα στο συμβατικό ψεύδος, ο θεσμός της οικογένειας κλονίζεται κυρίως, χάρη στην ασυνεννοησία των ανθρώπων. Η Έντα, κόρη στρατηγού,
στο έργο του Ίψεν, εδώ η Έντα είναι κόρη του τελευταίου δημοκράτη πολιτικού, αρχηγού κόμματος, που είναι πολύ σοβαρά άρρωστος. Διάγει δε η ίδια έναν ασφυκτικό έγγαμο βίο, μέσα σε συμβατικότητα και υποκρισία. Συναντάει ξανά τον παλιό και μόνο γνήσιο έρωτά της, με τον οποίο ούτε τώρα δεν μπορεί να συνεννοηθεί.
Η αναμέτρησή της με τις αναμνήσεις αλλά και τις προοπτικές για το μέλλον, οδηγούν την Έντα σε πλήρες αδιέξοδο, από το οποίο βγαίνει με τον οδυνηρό τρόπο που επιλέγουν οι απελπισμένοι, άλλοτε με επιτυχία, άλλοτε όχι.

Το έργο

Έτος 2032 . Η Ελλάδα έχει αλλάξει σελίδα. Για μια τετραετία η χώρα κυβερνήθηκε από τον πιο έντιμο πολιτικό που γνώρισε ποτέ. Ο Γεράσιμος Βαρδαβάς επιλέχθηκε από όλα τα κόμματα του προοδευτικού χώρου, που δημιούργησαν τη «Σύμπραξη» για να αντιμετωπίσουν τις μέχρι τότε συντηρητικές κυβερνήσεις.
Τώρα, λίγο πριν τις επόμενες εκλογές, ο Γεράσιμος Βαρδαβάς βρίσκεται βαριά άρρωστος στο σπίτι του.

Η κόρη του, Έντα, είναι δίπλα του. Ο σύζυγός της, Βαγγέλης Πολύζος, νυν υπουργός, αναμετριέται με άλλους πολιτικούς για τη διαδοχή της προεδρίας στη «Σύμπραξη» και, γιατί όχι, την πρωθυπουργία. Η ανησυχία της Έντα για την υγεία του πατέρα της, ένα μεγάλο σκάνδαλο, εγωισμοί και ανταγωνισμοί φέρνουν την κατάσταση στο σπίτι του Βαρδαβά στα άκρα και τη χώρα στο χείλος του γκρεμού.

Η παράσταση

Η Έντα (Έλενα Τοπαλίδου ) έχει παθολογική αδυναμία στον πατέρα της. Διηγείται ότι ο πατέρας της,
της έδωσε αυτό το όνομα γιατί λάτρευε την Ίνγκριντ Μπέργκμαν . Η κίνησή της στην σκηνή κάνει έκδηλο
τον πόνο της, τον θρήνο της, την κατάθλιψή της, αλλά και τη δυσφορία της μέσα στο γάμο της.

Καθώς έρχεται παλιός της φίλος, ο Δημήτρης (Αντώνης Τσιοτσιόπουλος) με τη νέα του σύντροφο του Μαρία Λιβανού (Ράνια Σχίζα), η Έντα τρέχει να βάλει στο πικ – απ το Monsieur Cannibal . Καθόλου τυχαία επιλογή τραγουδιού, καθώς παρουσιάζει όλους τους δελφίνους της εξουσίας σαν τους κανίβαλους της Αφρικής, που τρίζουν τα δόντια τους, καθώς λιγουρεύονται το κέρδος και την εξουσία. Προοικονομία για ό,τι θα ακολουθήσει μετά με τη Μαρία, που δουλεύει στην ΔΟΥ Αμαρουσίου. Είναι εφοριακός και έχει ανακαλύψει μια εβραϊκή εταιρία, που έχει την δυνατότητα να ελέγξει το λογισμικό των αποτελεσμάτων των εκλογών.
Σε αυτό το πλάνο δείχνει να εμπλέκονται όλες οι παρατάξεις και οι δεξιοί, αλλά ακόμα και η «Σύμπραξη». Φοβάται για τη ζωή της, όπως ακριβώς ο άνθρωπος στο τραγούδι, για να φτάσει μετά να αφομοιωθεί και εκείνη από το σύστημα, νομίζοντας κιόλας ότι το πολεμά. Ο Δημήτρης απευθύνεται στον Βαγγέλη Πολύζο (Στάθης Σταμουλακάτος ) γιατί τον θεωρεί έντιμο. Το έργο καταγγέλλει τη γενικευμένη ανεντιμότητα στον κύκλο των πολιτικών. Κρατούν με το ζόρι ζωντανό τον Γεράσιμο Βαρδαβά, τον πατέρα της Έντα, για να κερδίσει το κόμμα τους τις εκλογές και μετά να μοιράσουν τις εξουσίες και τα αξιώματα. Η ίδια η Έντα που έχει στοιχειωθεί από την σαπίλα της πολιτικής, με σαρκασμό, καγχάζοντας δηλώνει ότι όλοι κάποτε ήταν « σύντροφοι». Η Έντα ξεσπά σε εκδήλωση ζήλειας, προφανώς απωθημένο από παλιά με τον Δημήτρη, γεγονός που φέρνει τους πάντες σε δύσκολη θέση, αλλά ωθεί τα πράγματα να φανερωθούν.

Leitmotiv στην παράσταση η παρουσία ενός μικρόσωμου , πλαστικού, κούκλου, ενός νάνου. Στοχευμένος συσχετισμός γιατί οι νάνοι ζουν πολλά χρόνια και η κατάσταση που περιγράφεται επίσης. Οι νάνοι είναι ισχυρογνώμονες και περήφανοι, με μεγάλη αγάπη για τον χρυσό. Έχουν, επίσης, γνώση και σοφία, είναι συχνά αυστηροί, αλλά και γενναιόδωροι προς αυτούς που θεωρούν φίλους , ενώ είναι εκδικητικοί προς αυτούς που τους αδίκησαν. Εδώ ο Νάνος αλλάζει θέση σε κάποιες σκηνές, τους παρατηρεί, τους γυρνά την πλάτη, κάπως μετέχει κι αυτός σε ό,τι εκτυλίσσεται πάνω στην σκηνή σαν σιωπηλός και αθόρυβος παρατηρητής. Σε κάποιες περιοχές οι νάνοι αποτελούν προειδοποίηση προς τους ανθρώπους να μην επιδιώκουν τον γρήγορο πλουτισμό και να μην παρεμβαίνουν σε πράγματα που δεν καταλαβαίνουν. Εντελώς συμβατό αυτό με την περίπτωση αυτών που εμπλέκονται με την πολιτική, μόνο για το κέρδος ,χωρίς κανένα όραμα για το σύνολο, έχουν μόνο απαιτήσεις για την τσέπη τους. Επίσης ο Νάνος μπορεί να συμβολίζει και το ηθικό ανάστημα.

Αποφασίζουν προ των εκλογών να « θάψουν» τα ευρήματα της Μαρίας. Τα πράγματα οδηγούνται στα άκρα, αυτοί που κάποτε ήταν ομοϊδεάτες, τώρα υπηρετούν ένα σύστημα.

Το σκάκι στον κήπο αποδεικνύει ότι κάθε κίνηση είναι χειρισμός για να γίνει το πολιτικό ρουά ματ.

Εσωκομματικές διαμάχες στο σπίτι του ετοιμοθάνατου Στάθης Σταμουλακάτος, Θάνος Αλεξίου, Κώστας Φυτίλης ερίζουν για τον πρωθυπουργικό θώκος. Ούτε η ζωή, ούτε ο θάνατος έχουν καμιά αξία. Όλα μια πολιτική πλεκτάνη. Αν πεθάνει ο Βαρδαβάς, πεθαίνει η ελπίδα.

Το βαρέλι της ασυδοσίας δείχνει να μην έχει πάτο. Η Μαρία είναι εν θερμώ και θέλει οπωσδήποτε να αποκαλύψει αυτό το έκτρωμα στην επιφάνεια. Αν σκάσει αυτό το σκάνδαλο θα τιναχτεί η χώρα στον αέρα.

Η Έντα θα παρακάμψει τους δυο διεκδικητές της προεδρίας του κόμματος και θα τη διεκδικήσει εκείνη τη θέση αυτή, εξάλλου έχει γαλουχηθεί από έναν δημοκράτη πατέρα, μεγάλη μορφή διεθνώς και όσα έχει ακούσει εκείνη από μικρή δεν τα έχει ακούσει κανείς τους. Επίσης έχει το προφίλ του δημοκράτη πολιτικού, καθώς υπεραμύνεται των δικαιωμάτων των αδυνάτων, είναι υπέρ του διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας, θα την υποστηρίξουν οι γυναίκες , αλλά και πολλοί ακόμα ως άξια συνεχίστρια του έργου του πατέρα της.

Ο άνδρας (Στάθης Σταμουλακάτος )την απειλεί ότι θα δημοσιοποιήσει την ταραγμένη της ψυχική υγεία, τις κρίσεις της, το ότι έχει κάνει απόπειρες αυτοκτονίας, η πρώτη απέτυχε και την σφαίρα την «έφαγε» από αστοχία στο πόδι του ο Δημήτρης πριν από χρόνια στο Παρίσι, γι’ αυτό και η πατερίτσα. Ο Δημήτρης είναι ο μόνος με πολιτικό όραμα , διαφοροποιημένος αλλά συνάμα χωλός και μόνιμα μεθυσμένος.

Τα media εκπροσωπούνται από την Αθανασία (Παναγιώτα Παπαδημητρίου) τη δημοσιογράφο, που παρατηρεί και παρουσιάζει live τα τεκταινόμενα στο σπίτι του Βαρδαβά. Το ιψενικό τρίγωνο πέρα από το Δημήτρη- Έντα –Μαρία είναι και το Δημήτρη -Έντα -Πολύζος, επίσης το Πολύζος- Αθανασία- Έντα.
Συνήθη τα μπερδέματα αυτά σ΄αυτούς του κύκλους. Όλα είναι λόγια. Μεγαλοστομίες. Ο Μπρέζνιεφ είχε πει ότι «η καλύτερη πράξη, είναι η θεωρία.» Κοινώς υποσχέσεις και μόνο υποσχέσεις. Η Μαρία εντέλει καταλαβαίνει ότι είναι όλοι φασίστες με πρόσχημα τη δημοκρατία. Δυστυχώς ό,τι διεξάγεται πάνω στην σκηνή είναι πολύ γνώριμο στο πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Ωραίες οι ερμηνείες της Έλενας Τοπαλίδου, του Στάθη Σταμουλακάτου, της Ράνιας Σχίζα, του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου, που κρατούν το κεντρικό κορμό του έργου και υποστηρίζονται ανάλογα από τον Θάνο Αλεξίου, τον Κώστα Φυτίλη και την Παναγιώτα Παπαδημητρίου.

Πρόκειται για μια παράσταση που διακρίνεται από τον κυνικό ρεαλισμό, που χαρακτηρίζει τους συγγραφείς της Αντώνη Τσιοτσιόπουλο και Γιώργο Παλούμπη. Είναι είδος , που είτε θα αρέσει είτε όχι και υποστηρίζεται άρτια σκηνοθετικά από τον Γιώργο Παλούμπη. Παρουσιάζει με ακραίο τρόπο, ακραία πράγματα. Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Νατάσσας Παπαστεργίου αποδίδουν τη μεγαλοαστική τάξη και τους σαρκαστικούς υπαινιγμούς των συγγραφέων. Φωτισμούς ο Βασίλης Κλωτσοτήρας και μουσική ο Κώστας Νικολόπουλος .

Απαισιόδοξο το τέλος, δεν δείχνει να δίνει εμπιστοσύνη στη δημιουργία καλύτερων ημερών. Δεν υπάρχει κάθαρση. Η περιφορά του πτώματος δίνει το μέγεθος της κατάντιας και της έλλειψης προοπτικής.

Για όσους αγαπάμε το είδος είναι ένα συγκλονιστικό έργο, μια πιστή απεικόνιση μιας σαθρής κοινωνίας
χωρίς αύριο.